Йазылыды: Чалма (Чыкыш 20:15; Теснийе 5:19).

Левилилер 19:11.

11 Чалмыйажаксын, ве щиле иле давранмыйажаксын, ве бирбиринизе йалан сюйлемийежексин.

РАББИН мцлкц.

Щер шей, сонунда РАББИН малы олуйор. РАБ онун мцлкцнц ниже кулланылмалы ве рефтар етмек ичин канун вермиш, РАБ варлыьы катеэорилере бюлмцш, ве мцлклерде шу катеэорилере эюре бюлцнцрдц. РАБ канунларын системасына эювенерек бюлцнмейи йаратмыш, ве биз де буна уйарак йашамалыйыз. О табиати О чевремиздеки табиатле баьлы олан канунлар бизе верийор. Канунлар вар ки, бизлере насыл кулланмаьы юэретийор, йани йемек узулунун кануну вермиш. РАБ канунлар йаратмыш, йенин црцнлерине аил ве онлары насыл кулланмалыйыз.

Тцм йаратыклар йалныз еьâ не РАББИН канунларына йоьунлаштырылыр, ве бундан йана биринжи Буйрук, мцлкийете аит олан РАББЕ мащсус олан клисе юшрц (бак. Иш. Ондалыьын йыьымы (№161)) бареде йазыйор.

Биринжи буйрук ве ондалык Килисе ондалыьы вермемек РАБДЕ чалмак демекти.

Малаки пейэамберин китапы 3:1-12.

1 Иште, щаберчини эюндерийором, ве юнцнде йол щазырлыйажак: ве арадыьыныз РАБ кенди мабедине ансызын эележекти: ве юзледиьиниз ащит мелеьи, иште эелийор, ордуларын РАББИ дийор.

2 Факат онун эелдиьи эцне ким дайана билер? Ве эюрцндцьц заман ким дурабилир? чцнкц маден тесфийе еденин атеши, ве черпижинин кили эиби олажак.

3 Ве эцмцш тасфийе еден ве темизлийен адам эиби отуражак, ве леви оьулларыны тащир кылажак, ве онлары алтын ве эцмцш эиби тасфие едежек; ве РАББЕ доьрулукла таэдиме арзедежеклер.

4 Ве ески эцнлерде, ве эечмиш йылларда олдуьу эиби Йащуданын ве Йарушалимин таэдимеси РАББЕ щош эележек.

5 Ве щцкцм ичин сизе йаклашажаьым, ве афсунжулара каршы, ве зина еденлере каршы, ве йалан йере анд еденлере каршы ве цжретинде цжретилийе, ве дул кадына юксцзе эаддарлык еденлере каршы, ве эарибин щаккыны иьрилтен ве бенден коркунуйунлара каршы, бен тез шащит олажаьым ордуларын РАББИ дийор.

6 Чцнкц бен, РАБ, бен деьишмем, бундан ютцрц сиз, ей Йакуб оьуллары, тереф олмадыныз.

7 Аталарынызын эцнлеринден бери канунларымдан сыптыныз, ве онлары тутмадыныз. Бана дюнцн, бен де сизе дюнерим, ордуларын РАББИ дийор. Ве сиз : Не иле дюнелим? дийорсунуз.

8 Инсан Аллащы сойар мы? сиз исе, бени соймактасыныз. Ве: Неде сени сойдук? дийорсунуз. Ондалыкларда ве такдимелерде.

9 Сыз чок лâ нетли олдунуз, чцнкц сиз, бу миллетин щепси, бени соймактасыныз.

10 Ондалыьын щепсини амбар евине эетирин де, евинде йемек олсун, ве бен шимди бунунла денейим, ордурарын РАББИ дийор, эюклерин пенжерелерини сизе ачмыйажак мыйым, ве сизе йетежек кадардан фазла цзеринизе берекет дюкмийежек мийим?

11 Ве йийип битирени сизин уьрунузда азарлыйажаьым, ве топраьыныз мащсулцнц бозмыйажактыр, ве кырда асманыз семересиз олмыйажактыр, ордуларын РАББИ дийор.

12 Ве бцтцн миллетлер сизе мутлу дийежеклер; чцнкц щоша эиден бир мемлекет олажаксыныз, ордуларын РАББИ дийор.

РАБ юйле канун системасы курмуш ки, Она тапынмак ичин юдцнж телâ п едилийор, ве щемде факирлер ичин Онун йолларында, Онун Байрамларында ве Себт эцнлеринде иштирâ к етсинлер. РАББИН такдимелери кусурсуз олмалыдырлар. Кусурлу Такдимейе О чок кютцлцкле бакыйор.

Теснийе 17:1-4.

1 Кусуру йащут щер щанэи кютц шейи олан сыэыры, ве койуну Аллащын РАББЕ курбан етмийежексин, чцнкц бу, Аллащын РАБ ичин мекрущ шейдир.

2 Еьер аранызда, Аллащын РАББИН сана вермекте олдуьу шещирлеринин биринде, Аллащын РАББИН ащдини тежавуз етмек цзре, онун эюзцнде кютц оланы йапан бир еркек йащут бир кадын булунурса.

3 Ве эидип башка илâ щлара, йащут эцнеше, йащут айа, йащут бцтцн эюклер ордусуна куллук етмишсе, ве онлара сежде кылмышса.

4 Ве сана билдирилирсе, ве ону ишитирсен, о заман ийиже араштыражаксын, ве иште эерчексе, ве бу мекрущ шей Исраилде йапылдыьы сабитсе о заман онлары юлдцрежексин.

Бу талеп йани кусурсуз курбан олмасы сечилмишлер ичин, щемде ен сонунда тцм инсанлык ичин талеп олунмушту.

Ондалыьы вермекте олдуьу эиби, Исраилин сайымы ичинде одев вермелидилер, ким бойун качырырса деме чалыр.

Бу юдцнч Мешсийайа верилмишти, ве бундан йана Исраилин щалкыны щич кимсе сайамазды, ве щич кимсе инамын кадарыны билмийорду, чцнкц куртулуша ибрани олмайанлар да аиттир.

Ибрани олмайанлар да РАББЕ баьлы калыйорлар, ве Тапынаьа уймактан имтина етмийорлар. (1 Кыр.3:17). Мантыклыдыр, еьер Мессийа бизлерин юдевини верирсе, биз о заман Тапынактан бойун качырамайыз.

Ким ки Топынаьа баьлыдырса, о заман ону орада йемеье щукуку вар.

Мукаддес Павлусун коринтослулара 9:9-14 икинжи мектубу.

9 нитеким йазылмыштыр: «Даьытты, йоксуллара верди, Салâ щы ебедийен дурур.

10 Ве екинжийе тощум, ве йиежек ичин екмек тедарик еден, ережеьинизи ьедарик едип чоьалтажак, ве салâ щынызын семерелерини бцйцтежектир.

11 бизим васытамызла Аллаща шцкцр щасыл еден щер ж.мертлик ичин щер шейде зенэинленирсиниз.

12 Чцнкц бу щизметин ижрасы йалныз мукаддеслерин ексиклерини долдурмуйор, анжак Аллаща чок сцрцклер васытасы иле артыйор.

13 Ве щизметин тежрцбесили Песищин инжилине икрарыныз итаати себебиле, ве кендилерине ве жцмлейе олан щизметин жюмертлиьинден долайы, Аллащы тазиз едийорлар.

14 Аллащын цзеринизде олан чок фазла инайетинден долайы, щаккынызда дуа едерек сизи юзлийорлар.

Малакилерин ве Сулейманын ишлеринде, ермаьан оларк, берекет верир.

Сулейманын меселлери 3:9-10.

9 Малынла, ве бцтцн мащсулцнц турфандыса иле РАББИ тазиз ет.

10 Бюйлеже амбарларын бол бол долар, ве текнелерин йени шарапла ташар.

Сулейманын меселлери 11:24-26.

24 Адам вар ки, даьлытыр, ве даща зийаде казаныр ве адам вар ки, ашыры тутумлудур, анжак йоксуллуьа ерер.

25 Жюмерт олан жан семиз олур, ве сулайан, кендиси де суланыр.

26 Буьдайы тутан, кавм она лâ нет едер, Факат сатанын башына берекет вардыр.

Топлумда йашыйанларын, ве щайырлылыкта йашыйанларын биркач йцкцмц вар. РАББИН канунлары мерщамет, ве адалет цзеринде курулмуш, ве щемде Топынаьа тапынмакта курулмуш, ве бу бош сощбетлер деьил ве адатлер деьил, садеже мерщаметин ве адалетин тежессцм ичиндир.

Маттадан 23:23.

23 Вай башыныза, йазыжылар ве Ферисилер, икийцзлилер! Чцнкц нâ ненин, апасонун, ве кимйорун ондалыьыны верийорсунуз, ве шериатин даща аьыр ишлерини, адалети, мерщамети, ве иманы быракыйоруз. Онлары йапмалы идиниз, бунлары быракмамалы идиниз.

Месищин Тапынакта башчылыьы заманы о левилилерден, ондалыьы алыйорду. Мешсийанын эелдиьинде левили кенди папазлык курумуну ачмыш ве кендисиде онун бир кысмы олду.

Левили Ондалыьы Меслще верийорду (Беним кыралым эерчекрелдир), ве Салим ве Йерушалим кыралларынын щурас оларак исмидир...Бу мâ на щемде Адони-Зедек адына койулурду, ве Беним РАББИМ, Эерчексел, вейа Эерчек РАБ манасини верийор (Йещош.10:11)ю Бу йени дцзцме ве инама дащил олан йени пейэамберликти.

Ромалылара Павлусун мектубу 7:1-10.

1 Чцнкц Салем кыралы, Йцже Аллащын кащини, кыраллары юлдцрмектен дюнен Ибращими каршыламыш, ве она щайырдуа етмиш олан.

2 Ибращимин кендисине щер шейден ондалык вердиьи бу Мелкизедек еввелâ , тержцме олунарак, салâ щ, кыралы ве ондан сонра Салем кыралы, йани селâ мет кыралы.

3 бабасыз, анасыз, несепсиз олуп кендисинде эцнлерин башланьыжы ве щайатын сону олмыйарак, факат Аллащын оьлуна бензер кылынмыш оларак девам цзре кâ щин калыйор.

4 Имди бу адамын не кадар бцйцк олдуьуну эюрцн, бцйук ата Ибращим башлыжа эаниметлерден она ондалык вермиштир.

5 Ве Леви оьулларындан кâ щинлик вазифесини аланларын шераите эюре кавмдан, йани Ибращим сцлбцнден чыкмыш олдуклары щалде, кенди кардешлеринден ондалык олмаьа емирлери вардыр.

6 Факат несеби онлардан сайылмыйан зат Абращимден ондалык алмыштыр, ве ваитлер кендисинден олан зата щайырдуа етмиштир.

7 Ве итираз олунамаз ки, щайырдуа даща кцчуье едилир.

8 Ве бурада фани олан адамлар ондалык алыйорлар, факат орада йашамакта олдьуна шещадет едилен бир зат алыйор.

9 Ве депилебилир ки, ондалык алан Леви дащи Ибращим васытасы иле ондалык вермиштир.

10 Чцнкц Мелкизедек ону каршыладыьы заман, щенцз бабасынын сулбцнде иди.

Бу Месищин ишинде даща эениш шекилде ачыкланмыш. (№ 128).

РАБ истийорки, Теснийе 14:28 вердиьи емире, уйсунлар ве Аллаща РАББЕ цчцнжц эцнцн ондалыьыны эетирсинлер.

Теснийе 14:28.

28 Щер цч йыл сонунда, о йылда мащсулцнц ондалыьынын щепсини чыкаражаксын, ве шещирлеринде бириктирежексин.

Бу ондалык цчцнжц йылын йеди ве байрамлар, капылардан буле тутуйоруз. Тцм юндеэелен икинжи ондалыьа, факиплере йарлым эиби папазлара верилир йеди йыл сцресиндедир. Амос бу бареде юйле дийорду. Щер эцнлцк такдиме йыьыштырылмышты. Йезекилин тапынаьыны даьыттырктан сонра, йалныз сабащ такдимеси калмыштыр. Бу мезбащларын сцрмесини Тапынак, ве црцнцн олмасындан тайин едир. Шурада Амос 70-жи й. Даьылма заманындан конушуйор.

Амосун китабы 4:4.

4 Бейт еле эелин эцнащ ишлейин: Эилэала эелин де эцнащы артырын ве щер сабащ курбанларынызы, ве щер цч эцнде бир ондалыкынызы эетирин.

РАБ дийор ки, Исраиле ондалык вермиш, ве щâ ла Она эери вермемишлер. Йани О онлары ачлыкла коркутмуш ве онларда щâ ла эери вермемишлер (Амос 4:1-13). Бири ютекинин аркасыйжа эидийор. Еьер онлар РАББИ соймушлар, о заман онлар, йоксуллары, йетимлери, ве факирлериде сойа билерлер. Импаратору ве РАББИ карыштырмайын. (Мат. 22:21; Мр. 12:17. Лук. 20:25). Ве тцм щакимийет РАБ тарафтан эелийор, ве щер щестен талеп едилийорки щер бир кащимийете айны мунасебет беслесинлер.

Павлусун мектубу 13:1-10.

1 Щер киши йцжа щакимийете таредир, еьер РАБде олмайаны щич бир щакимийет йок, анан РАББИН вердиьи щакимийет вар.

2 Еьер каршы дуран варса, о заман РАБ канунуна каршы дуруйор. Йа, каршыдуранлар кенди цзерлерине суч дюкцрлер.

3 Факат башчылар ийи ишлер ичин йок, кютцлцк ичин коркунждулар. Щакимийеттен коркмак истийормысун?

Ийилик йап, ве щайырдуасы алажаксын ондан.

4 Ве башчы РАБ кулудур, сана ийилик ичин Еьер кютцлцк йапыйорсан корк ондан, чцнкц бошуна кылынж ташымыйор; о РАБ кулудур, ве кютцлцк йапанын жезасыны верийор.

5 Ве бундан йана она баьланмалысын, корктуьун ичин йок, йалныз северек.

6 Щер шей ичин юдевинизи верийорсунуз, чцнкц сиз РАББИН кулусунуз.

7 Ве щер шейе одевиниз верин: Ким дцшмелиди, дцщсцн, коркусу олан корксуе, киме шереф шереф олсун.

8 Щич кимсейе боржлу олмайын, йалныз каршылыклы севэиден башка, чцнкц севе кануна уйар.

9 Факат буйруклар: юлдцрме, чалма, йаланжы шащитлик йапма, комшунун малына эюз дикме, ве комшуну кендин эиби сев.

10 Севмек комшуна кютцлцк вермез: ве демек севмек, кануна уймак демекти.

Ве белеликле инананлар бир кач одцнжлери вар, ве ондары щакимийетин, РАББИН юнцнде йапмалыдылар.

Ен ийи система одур ки, РАББИН идаре еттиьи пейэамберлер щемде Исраилин щакимлери.

Самуел I китабы 8:10-18.

10 Ве Самуел, кендисинден кырал истийен кавма, РАББИН бцтцн сюзлерини сюйледи.

11 Ве деди: Цзеринизе кыоаллык едежек олан кыралын щцкмц шу олажак: оьулларынызы кендисине алып женк арабалары цзерине ве атылары арасына койажак, ве арабалары юнцнде кошажаклар.

12 Ве онлары кендисине бинбасылар ве елибашылар кылажак: ве базыларыны топрайын сцрмек ичин, ве екинини бичмек ичин, ве женк â летлериле арабаларынын â летлерини йапмак ичин койажак.

13 Ве атлар, ве ашчы, ве екмекчи олмак цзре кызларынызы алажак.

14 Ве тарлаларынызы, ве баьларынын, ве зейтинликлеринизи, онларын ен ийисини алып кулларына вережек.

15 Ве топумузун, ве баьларынызын ондалыьыны алып кадынларына ве кулларына вережек.

16 Ве кулларыныза жарийелеринизи, ве ен сечме эенжлеринизи, ве ешеклеринизи алып онлары ишине кошажак.

17 Сцрцлеринизин ондалыьыны алажак ве сиз онун куллары олажаксыныз.

18 Ве кендиниз ичин сечмиш олажаьыныз кыралынызын йцзцнден о эцн ферйат едежексиниз: ве РАБ о эцн сизе жевап вермийежек.

Курбан ве Ондалык бозулмамалыдыр.

Бу эиби шейи бозмак - чалмак демекти.

Чыкыш 22:29-30.

29 Щасадыны, ве масаранын акыттыьыны, такдимде эежиктирмийежексин. Оьулларынын илк доьаныны бана вережексин.

30 Кенди юкцзлерин щаккында, ве кенди койунларын щаккында бюйле йапажаксын; йеди эцн анасы иле берабер калажак, секизинжи эцнде ону бана вережексин.

Секищинжи эцн Исраилин тцм Эендер РАББЕ верилежек. Ченж щайванлар ве чожуклар рущани темизликте.

Чыкыш 23:17-19.

17 Сенин бцтцн еркеклерин, йылда цч кере, РАБ Йещованын юнцнде эюрцнежектир.

18 Курбанымын каныны майалы екмекле такдим етмийежексин, ве байрамымын йаьы сабаща кадар эежелемийежектир.

19 Топраьынын турфандаларынын илкини Аллащын РАББИН евине эетирежексин. Оьлаьы анасынын сцдцнде пиширмийежексин.

Ве бу цч олай заманы РАБ юнцне чыкмамак исйан етмек демекти щемде чалмак.

Чыкыш 34:19-20.

19 Бцтцн илк доьанлар бенимдир, ве инектен, ве койундан, бцтцн щайванларынын илк доьан еркеклеринин щепси бенимдир.

20 Ве ешеьин илк доьаны ичин бир кузу фидйе вережексин. Ве кимсе юнцнде ели бош эюрцнмийежек.

Щич кимсенин, РАБ юнцнде ели бош чыкмаьа щукуку йок - Исраилден чыкышда чалмак демекти.

Чыкыш 34:23-26.

23 Бцтцн еркеклерин сенеде цч кере, Исраилин, Аллащы РАБ Йещованын юнцнде эюрцнежеклер.

24 Чцнкц сенин юнцнден миллетлер коважаьым, ве сенин щудутларыны эенишлештирежеьим, ве сенеде цч кере РАББИН юнцнде эюрцнмек ичин чыктыьын заман, кимсе сени дийарына эюз атмыйажак.

25 Курбанымын каныны майалы екмекле арзетмийежексин, ве фысыщ байрамынын курбан сабаща кадар калмыйажак.

26 Кенди топраьынын турфандаларынын илкини, сенин Аллащын РАББИН евине эетирежексин.

Оьлаьы анасынын сюзцнде пиширмийежексин.

Сайылар 18:20-32.

20 Ве РАБ Щаруна деди: Онларын дийарында сенин мирасын олмыйажак, ве онлар арасында сана пай олмыйажак, Исраил оьуллары арасында сенин пайын ве мирасын БЕНим.

21 Ве иште, Исраилде бцтцн ондалыьы мирал оларак леви оьулларына, йаптыклары щизметлеринин, топланма чадыры щизметинин бедели олмак цзре вердим.

22 Ве артык Исраил оьуллары суч йцкленмесинлер, ве юлмесинлер дийе, топланма чадырына йаклашмыйажаклар.

23 Факат топланма чадырынын щизметини левилилер йапажаклар, ве онларын эцнащыны ташыйажаклар: несиллеринизже ебеди канун олажак: ве Исраил оьуллары арасында онларын мирасы олмыйажак.

24 Чцнкц Исраил оьулларынын калдырма таэдимеси оларак РАББЕ арзеттиклери ондалыьы, мирас оларак левилилере вердим: онун ичин онлара дедим; Исраил оьуллары арасында онлара мирас олмыйажактыр.

25 Ве РАБ Мусайа сюйлийип деди:

26 Левилилере де сюйлийип онлара дийежексин: Исраил оьулларындан мирасыныз оларак сизе вердиьин ондалыьыалдыьыныз заман, ондан РАББЕ калдырма ьакдимесини, ондалыьын ондалыьыны арзедежексиниз.

27 Ве сизин калдырма такдимесиз щармандан буьдай эиби ве масараныз олдуьу эиби сизе сайылажак.

28 Бюйлеже Исраил оьулларындан алажаьыныз ондалыкларынызын щепсинден РАББЕ калдырма такдимесини сиз де арзедежексиниз: ве ондан кâ щин Щаруна РАББИН калдырма такдимесини вережексиз.

29 Алдыьыныз бцтцн щедийелерден РАББИН щер калдырма такдимесини, ен ийисинин щепсинден, ондан такдис олунмуш кысмындан арзедежексиниз.

30 Бунун ичин онлара дийежексин: ондан ен ийисини арзеттиьимиз заман, левилилере щарман Мащсулц эиби: ве мâ сара мащсулу эиби сайылажак.

32 Ве сиз ве евиниз калкы щер йерде дийийежексиниз: чцнкц о цжретиниз, топланма чадырында олан щизметинизин беделидир.

32 Ве ондан ен ийисини арзеденже, ондан долайы суч ташымыйажаксыныз, ве Исраил оьулларынын мукаддес шейлерини бозмыйажаксыныз, ве юлмийежексиниз.

Такдимелер кютц щâ лде олмамалыдылар. Щарâ м такдиме ве кусурлу щайван, эетирмек чалмак демекти. Бу нейинки кютц зарарды, бу чалмак демекти.

Теснийе 14:22-29.

22 Йылдан йыла тарлада чырак тощумунун бцтцн мащсулцнуну ондалыьы мутлака вережексин.

23 Ве даима Аллащын РАБДЕН коркмаьы оьренмек ичин, буьдайынын ве чарабынын ве зейтун йаьынын ондалыьыны, ве сыьырларынын ве сцрцлеринин илк доьанларыны, Аллащын РАББИН юнцнде, исмине мескин олмак цзре сечежеьи йерде йейежексин.

24 Аллащын РАБ сана берекет вердиьи заман, Аллащын РАББИН исмине мескин олмак цзре сечежеьи йер сенден чок узак олдуьу ичин, йол ону ташымыйажаьын кадар сана узунса.

25 О заман ону пара йапып, парай елинде чыкын едежексин, ве Аллащын РАББИН сечежейи йере эидежексин.

26 Ве парайы жанынын диледиьи щер шей ичин сыэырлар ичин, ве койунлар ичин, ве шарап ичин, ве ички ичин ве жанынын сенден истийежеьи щер шей ичин вережексин, ве орада, Аллащын РАББИН юнцнде йийежексин ве сен ве евинин щалкы севинежексиниз.

27 Ве шещирлеринде олан левилийи быракмыйажаксын, чцнкц онун сенинле пайы ве мирасы йоктур.

28 Щер цч сонунда о йылда мащсулцнцн ондалыьынын щепсини чыкаражаксын, ве шещирлеринде, биликдирежексин.

29 Ве сенинле пайы ве мирасы олмадыьы ичин левил, ве шещирлеринде олан эарип, ве юкцз, ве дул кадын эележеклер, ве йийип дойажаклар, та ки Аллащын РАБ йапмакта олдуьун елинин щер ишинде сени мубарек кылсын.

22 Йылдан йыла тарлада чыкан тощумунун бцтцн мащсулцнун ондалыьыны мутлака вережексин.

23 Ве баима Аллащын РАБДЕН коркмаьы юьренмек ичин, буьдайынын ве шарабынын ве зейтын йаьынын ондалыьыны, ве сыьырларынын, сцрцлеринин илк доьанларыны, РАББИН юнцнде, исмине мескун олмак цзре сечежеьи йерде йийежексин.

24 Аллащын РАБ сана берекет вердиьи заман, РАББИН исмине мескун олмак цзре сечежеьи йер сенден чок узак олдуьу ичин, йол ону ташыйамыйажаьын кадар сана узунса.

25 О заман ону пара йапын, парайы елинде чыкын едежексин, ве Аллащын РАББИН сечежеьи йере эидежексин.

26 Ве парайы жанынын диледиьи щер шей ичин, сыьырлар ичин, ве койунлар ичин, ве шарап ичин, ве ички ичин, ве жанын сенден истийежеьи щер шей ичин вережексин, ве орада, РАББИН юнцнде йийежексин, ве сен ве евинин щалкы севинежексин.

27 Ве шещирлеринде олан Левилийи быракмыйажаксын, чцнкц онун сенинле пайы ве мирасы йоктур.

28 Щер цч йыл сонунда, о йылда мащсулцнцн ондалыьынын щепсини чыкаражаксын, ве шещирлеринде олан эарип, ве юкцз, ве дул кадын эележеклер, ве йийип дойажаклар: та ки, РАБ йапмакта олдуьун елинин щер ишинде сени мубарек кылсын.

РАББИН байрамларындан леззет дуймак ичин щер ондалыьын йери вар, ве буда мущаккак бир шей. Еьер курбанверме йери узактырса, о заман курбан йерине пара апарып, такдиме эетирен йерден олмак олар.

Буэцн жемаат такдиме апармаз, онлар пара эютцрцрлер вер щер шейи йеринде щâ лл едийорлар. Ве шурада, факирлери йидиздирмек бареде щич бир шей йок. Такдимелер ве паралар акшамдан верилмелидир ки, байрамдан юнже йапдым етмек олсун, Такдиме эетирмемек, ве йа башка бир шейде факирлере йардым етмемек чалмак демекти.

Чалма, ондалыьы саклама ве йа эери вермек демекти. Ондалыьы сакламак чалмак демекти. Ве еьер шащсын ондалыьы эери алмакта ищтийажы варса ве кендиси ичин кулланмактан йана, о заман о, мутлака жезаландырылмалыдыр.

Еьер ондалык эери верилирсе, онун жезасы онлуьун йцзде беши цстцне эелир. Ве йцзде йырмиси ондалыьын цстцне эелир.

Заман ве Таквим.

РАБ таквими эюклерде курмуш. О ай евресинде курулмуш, ве астрономик Йени Айлар цзеринде курулмуш. Биринжи таквимине уймамак РАББИН заманыны чалмак демекти (Ибрани таквими йок).

Себти РАББЕ щасыр етмемек, РАББИН заманыны чалмак демекти. Щер кестен бу эиби эцнлерин юьренмеси. Жанлы РАБ ве Онун системасына табе едийор. Щер йеди йыл Себт йылынын байрамында щер кес кануну окумалы ве юьренмелиди. Бу байрамлар Себт эцнцне, ве кануна уймамак РАББИН заманыны чалмак демекти.

РАББИН Тапынаьы.

РАБ инсанлара башарыэ ве варлык верип ки, онлар Онун йужа онуруна щаср етсинлер.

Бу башарыьы кулланмамак, ве РАБ вердиьи бу имкâ нлары лâ зым олдуьу эиби кулланмалыдылар. Екс щâ лде чалмак демекти.

Чыкыш 36:1-38.

1 Ве бетсалел ве Ощолиаб, ве макдис щизметинин бцтцн ишине насыл йапажакларыны билмек цзре РАББИН кендисине щикмет ве анлайыш вердиьи йуреьи щикметли щер адам, РАББИН емреттиьи щер шейе эюре ишлейежеклердир.

2 Ве Муса, Бетсалели ве Ощолиабе, ве РАББИН щикмет вердиьи щикметли щер адамы, иш йапмак ичин она эиришмеье йцреьи кендисине щарекете эетирен щер адамы чаэырды;

3 Ве макдис щизметинин ичи ичин, ону йапсынлар дийе, Исраил оьулларынын эетирмиш олдуклары бцлун такдимейи Мусанын юнцнден алдылар. Ве онлар шер сабащ кендисине йине эюнцллц такдимелер эетирдилер.

4 Ве бцтцн щикметлилер, макдисин бцтцн ишини йапанлар, щер бири йапмакта олдуьу кенди ишинден эелдилер,

5 Ве Мусайа сюйлийип дедилер, кавм, РАББИН йапын дийе емреттиьи иш ичин лцзумундан фазла эетирийор.

6 Ве Муса емретти, ве ордуьащта, эерек еркек,, эерек кадын макдисин такдимеси ичин артык иш йапмасынлар дийе илâ н еттирдилер. Ве кавм эетирмектен алыконду.

7 Чцнкц щазыр олан ешйа, йапылажак бцтцн иш цжцн йетер, ве артарды.

8 Ве иши йапанлар арасында бцтцн йцреьи щикметли оланлар мескени он перде иле йаптылар; Бетталел онлары, бцкцлмцш инже кетен, ве лâ живерт, ве ерэувани, ве кырмызыдан, цстат иши керубилерле йапты.

9 Щер перденин узунлуьу йирми секиз аршын, ве щер перденин ени дюрт аршынды; бцтцн перделерин юлчцсц дирди.

10 Ве беш пердейи бирбирине баьлады; ве обир беш пердейи бирбирине баьлады; ве обир беш пердейи бирбирине баьлады.

11 Ве бир такымын цч тарафындаки перденин кенарына лâ живерт иликлер йапты; обир такымын цч тарафындаки перденин кенарына да бюйле йапты.

12 Бир пердейе елли илик йапты, обир такымдаки перденин кенарына да елли илик йапты; иликлер бирбирине каршы идилер.

13 Ве елли алтын копча йапты, ве перделери копчаларла бирбирине баьлады; ве мескен бир олду.

14 Ве мескен цзеринде чадыр олмак цзре кечи кылындан перделер йапты; йаптыьы перделер он бирди.

15 Щер перденин узунлуьу отуз аршын, ве щер перденин ени дюрт аршында; он бир перденин юлчцсц бирди.

16 Ве беш пердейи айрыжа, ве алты пердейи айрыжа баьлады.

17 Ве бир такемен ен цч тарафындаки перденин кенарына елли илик йапты, ве обир такымын ен уч тарафындаки перденин кенарына елли илик йапты.

18 Ве чадыр бир олмак ичин ону баьламак цзре елли тунч копча йапты.

19 Ве чадыр ичин кырмызы бойалы коч дерилеринден бир юртц ве цстцнде йунусбалыьы дерилеринден бир юртц йапты.

20 Ве мескен ичин акасйа аьажындан дик дуражак черчевелер йапты.

21 Бир черчевенин узунлуьу он аршын, ве щер черчевенин ени бир бучук аршынды.

22 Щер черчевенин бирбирине бирлештирилмиш ики колу варды; мескенин бцтцн черчевелерини бюйле йапты.

23 Ве мескин ичин черчевелер, женуба доьру, женуп тарафы ичин йирми черчеве йапты.

24 Ве бир черчеве атлында онун ики колу ичин ики табан, ве обир черчеве алтында онун ики колу ичин ики табан олмак цзре йирми черчевенин алтында кырк эцмцш таван йапты.

25 Ве мескенин икинжи тарафы ичин, шимал тарафында, йирми черчеве,

26 Ве бир черчеве алтында ики табан, ве обир черчеве алтында ики табан олмак цзре онларын кырк эцмцш табаныны йапты.

27 Ве эарба доьру, мескенин арка тарафы ичин алты черчеве йапты.

28 Ве арка тарафында мескенин кюшелери ичин ики черчеве йапты.

29 Ве онлар ашаьыда чивттилер, ве айны суретте тересинде биринжи щалкайа кадар чывт идилер, ики кюшесинде онларын икисине бюйле йапты.

30 Ве секиз черчеве, ве щер черчеве алтында ики табан олмак цзре, онларын он алты эцмцш табаны варды.

31 Ве мескенин бир тарафынын черчевелери ичин акасйа аьажындан беш мертек,

32 Ве мескенин обир тарафынын черчевелери ичин беш мертек, ве эарба доьру мескенин арка тарафы черчевелери ичин беш мертек йапты.

33 Ве орта мертеье, черчевелерин ортасында, бир учтан обир ужа эечирмек цзре йапты.

34 Ве черчевелери алтынла каплады, ве мертеклер ичин йерлер олмак цзре алтын щалкалар йапты, ве мертеклери алтынла каплады.

35 Ве пердейи лâ живерт, ве ерэуванî , ве кермезе, ве бцкцлмцш инже кетенден йапты, ону цстат иши керубилерле йапты.

36 Ве акасйа аьажындан она дюрт дирек йапты ве онлары алтынла каплады, онларын ченэеллери алтынды, ве онлар ичин дюрт эцмцш табан дюктц.

37 Ве чадырын капысы ичин лâ живерт, ве ерэуванî , ве кермызе, ве бцкцлмцш инже кетенден накышчы иши бир перде,

38 Ве онун ченэеллериле беш диреьини йапты, ве онларын башлыкларыны, ве чемберлерини алтынла каплады, ве онларын беш табаны тунчту.

Тапынак, юзэцрлцкле верилер, ве рущани ишлер йапмак ичин верилен шейлерден йапылмышты. Тапынаьын меркези Азиз эемийди. О йени системада кайб олунуйор ве орада РАББИН канунлары щер кесин калбинде тутулажак. Онлар сащиден эени олдулар ве буна эюре Эеминин йерини деьишип ве эизледилер. (бак. Ише Азиз Такы (№196). О йалныз зещинде олажак ве йалныз.

Чыкыш 37:1-29.

1 Ве Бетсалыл сандыьы акасйа аьажында йапты: узунлуьу ики бучук аршын, ве ени бу бучук аршын, ве йцксеклиьи бир бужук аршыниди.

2 Ве ону, ичинден ве дышындан щалис алтынла каплады, ве етрафына алтын перваз йапты.

3 Ве онун дюрт кюшеси цзеринде, бир йанда ики щалка ве бир йанда ики щалка олмак цзре, онун ичин дюрт алтын щалка дюктц.

4 Ве акасйа аьажындан коллар йапты, ве онлары алтынла каплады.

5 Ве сандыьы ташымак ичин коллары сандыьын йанларында олан щалклара эечирди.

6 Ве кефарет юртцсцнц щалис алтындан йапты, узунлуьу ики бучук аршын, ве ени бир бучук аршынди.

7 Ве ики алтын керуби йапты: онлары дювмежи иши оларак кефарет юртцсцнцн ики ужунда,

8 бир учта бир керуби ве бир учта бир керуби олмак цзре йапты: керубилери онун ики ужунда, кефарет ортцсц иле бир парча оларак йапты.

9 Ве керубилер, йцзлери бирбирине каршы олмак цзре, канатлары иле кефарет юртцсцнц ортерек, канатларыны йукары доьру йайдылар, керубилерин йцзлери кефарет юртцсцне доьру иби.

10 Ве софпайы акасйа аьажындан йапты: узунлуьу ики аршын, ве ени бир аршын, ве йцксеклиьи бир бучук аршынды.

11 Ве ону щалис алтынла каплады, ве онун етрафына алтын бир перваз йапты.

12 Ве онун етрафына дюрт дюрт пармак бир кенар йапты, ве кенарын етрафына алтын перваз йапты.

13 Ве онун ичин дюрт алтын щалка дюктц, ве дюрт щалкайы дюрт айаьы цзеринде олан дюрт кюшейе койду.

14 Щалклара, софрайы ташымак цзре коллар ичин йерлер оларак кенара йакындылар.

15 Ве софрайы ташымак ичин коллары акасйа аьажындан йапты, ве онлары алтынла каплады.

16 Ве софра цзеринде олан каплары, сащанларыны ве кашыкларыны, ве ташларыныЮ ве дюкцлежек такдимелер ичин олан тестилерини щалис алтындан йапты.

17 Ве шамданы щалис алтындан йапты: шамбаны, айаьыны ве диреьини, дюкмежи иши оларак йапты; кадещлери, йумрулары, ве чисеклери кендисиндендилер.

18 Ве шамданын бир йанында цч колу ве шамданын обир йанында цч колу олмак цзре онун йанларындан алты кол чыкыйорду:

19 Бил колда бадем чичеьи шеклинде цч кадещ, бир йумру ве бир чичек, ве обир колда бадем чичеьи шеклинде цч кадещ, бир йумру ве бир чичек варды: шамдандан чыкан алты кол бюйле иди.

20 Ве шамданда бадем чичеьи шекилинде дюрт кадекте онларын йумрулары, ве чичеклери варды.

21 Ве шамдандан чыкан алты кол ичин, ики кол алтында кендисинден бир йумру, ве ики кол алтында кендисинден бир йумру варды.

22 Йумрулары ве коллары кендисинденди, щепси щалис алтындан бир дювмежи иши иби.

23 Ве йеди тане оларак онун кендилерини, ве макасларыны, ве тепсилерини щалис алтындан йапты.

24 Ону ве бцтцн такымларыны бир талант щалис алтындан йапты

25 Ве бущур мезбащыны акасйа аьажындан йапты, узунлуьу бир аршын, ве ени бир аршын, мукабба олуп йцксеклиьи ики аршынды, бойнузлары кендисиндендилер.

26 Ону, цстцнц ве чепчевре йанларыны, ве бойнузларыны щалис алтынла каплады; ве онун етрафына алтын перваз йапты.

27 Ону ташымак цзре коллар ичин йерлер оларак, онун первазы алтында, ики йанлары цзерине ики тарафына она ики алтын щалка йапты.

28 Ве коллары акасйа аьажындан йапты, ве онлары алтынла каплады.

29 Ве аттар иши мукаддес месщ йаьы ве бащараттан щалис бущур йапты.

Мерщаметли Йерден башка, она бензер бир шей йок. Бу Йайылмакды, ве бюйле йайылма онун цзеринде ики Щеруб варыдыр, ве Тапынаьын щемде РАББИН тащтынын бир кымыдыр.

Ве бу Щерублерден бири Шейтанды (Чык.14; Ез. 28). Ве Ютеки Микайылдыр, Мешсийа эиби вейа Йещова - елощим эибидир (Й ещ. 9).

Чыкыш 38:1-31.

1 Ве йакылан такдимелер мезбащыны акасйа аьажындан йапты; узунлуьу беш аршын, ве ени беш аршын мурака олуп эцксеклиьи цч аршынды.

2 Ве бойнузлары дюрд кюшеси цзеринде йапты; бойнузлары кендиси цзеринде йапты; бойнузлары кендисиндендилер; ве ону тунжла каплады.

3 Ве мезбащын бцтцн такымларыны каплары ве кцреклери, ве леьенлери, ве канчалары, ве атеш капларыны йапты; бцтцн такымларыны тцнчтан йапты.

4 Ве мезбащ ичин перварын алтында ашаьыдан йарысына кадар, тунжтан аь бичининде бир искара йапты.

5 Ве коллар ичин йерлер оларак тунч, инсанын дюрт усулла дюрт щалка дюртц.

6 Ве коллары акасйа аьажындан йапты, ве онлары тунчла каплады.

7 Ве коллара мербащы ташымак ичин, онун йанлары цзеринде олан щалкалара онлары эечирди; ону тащтадан ичи бош йапты.

8 Ве казам тунжтан, ве онун айаьыны тунчтан, топланма чадырынын капысында щизмет ичин бирикещ кадынларын айналарындан йапты.

9 Ве авлуйу йапты, женуб тарафы ичин, женуба доьру авлунун ашкылары бцкцлмцш инже кетенден, йцз аршынды.

10 Диреклери йирми, ве тунж табанлары йерини иди; диреклерин чемберлери эцмцшта.

11 Ве шимал тарафы ичин йцз аршынды, диреклерин ченэеллери ве ченберлери эцмцштц.

12 Ве эарп тарафы ичин, елли аршын аски варды, диреклери он ве табанлары онду: диреклерин ченэеллери ве ченбелери эцмцштц.

13 Ве сарк тарафы ичин, сарка доьру елли аршынды.

14 Аршынлар, капыкын бир тарафы ичин он беш аршынды, диреклери цч ве табанлары цчтц.

15 Капынын обир тарафы ичин де бюйле иде: авлунун карысы ичин, бу тарафтиан ве о тарафтан аскылар он беш аршынды; диреклери цч ве табанлары цчтц.

16 Авлунун етрафында бцтцн аскилары бцкцлмцш инже кетенденди.

17 Ве диреклер ичин табанлар тунжтан, диреклерин женэеллерин, женэеллери эцмцштен, ве башлыкларын капланмасы эцмцштади авлунун бцтцн диреклери эцмцшле женберленмишти.

18 Ве авлунун капысы ичин перде, накышчы иши лâ живерт ве ерэуванî , ве кырмызы, ве бцкцлмцш инже кефендеди; ве авлунун аскыларыны типкиси оларак узунлуьу йерини аршын, ве енинде йцксеклиьи беш аршынды.

19 Ве онларын диреклери дюрт олуп, дюрт табаны тунждан ве ченэеллери эцмцштен, ве башлыкларын капланмалыр ве жемберлери эцмцштенди.

20 Ве мескенин ве етрафындаки авлунун бцтцн казыклары тунждандыр.

21 Мескен ичин шещадет мескени ичин олан шейлерин топу будур. Онлар Мусанын емрине эюре кâ щин Щарунун оьлу Ифамарын ели алтында левилилерин чалышмасы иле сайылырды.

22 Ве Йащуда сыптындан Щур оьлу, Ири оьлу Бетсалел, РАББИН Мусайа емреттиьи бцтцн шейлери йапты.

23 Ве Дан сыптындан, оймаа, устат, ве лâ живестте, ерэиваниде, ве кырмызыдан, ве инже кетенде накышчы, Ащисамак оьлу Ощдиаб онунла берабердир.

24 Макдисин бцтцн ишлеринде, иш ичин кулламак бцтцн алтын, такдиме алтына, макдисин шекелине эюре йирми докуз, талант ве йеди йцз отуз шекелди.

25 Ве женадаттен сайыланларын эцмцшц, мандес шекелине эюре йцз талант, ве бин йеди йцз йетмиш беш шекелди.

26 Йирми йашында ве йукары олан алты йцз цч бир беш йцз елли киши ичин, сайыланлар тарафына эечен щер адам ичин нуфуз башына бир бека, йани макдис шекелине эюре йарыны шекелды.

27 Ве бу йцз талант эцмцш макдисин табанларыны, ве перденин табанларыны дюкмек ичинди, бир табан бир талант олуп, йцз табан йцз талантты.

28 Ве бин йедди йцз йетмиш бир шекелден диреклер ичин эенделлер йапты, ве башлыкларыны каплады ве онлара Ченберлер йапты.

29 Ве такдиме тунчу йетмиш талант, ве ики бин дюрт йцз шекелди.

30 Ве бунунла топланма чадырын капысынын табанларыны, ве тунч мезбащы, ве онун ичин олан тунч искарайы ве мезбащын бцтцн такымларыны.

31 Ве авлунун етрафындаки таданлары, ве авлу капысынын табанларыны, ве мескенин бцтцн казыкларыны ве авлунун ве етрафындаки бцтцн казыкларыны ве авлунун етрафындаки бцтцн казыклары йапты.

Чадыр, Исраилин такдимелеринден, ве эючцрмелеринден чюллерде йапылмышты. Ве Такдимелер чюллердеки Тапынак, ичиниди, ве Тапынак РАББИН оьулларындан йапылмышты, бу весаитлер Мешсийадан алынмышты.

Сунаклар ве ертифещлер юртцлмцшлер, каблар кадынлар ишлетен айна ве кырылан жамлардан йапылмышты.

Бу йерли кандынлара аиттир РАБ Тапынаьында олан кадынлара, ве щемде чюллердеки оьулларына аиттир. Чюлде кырк йыла, кырк йцбиле йылы олажак. Йцртцжцлерин икисиде Йуда ве Ефраим вадедилмиш топраьын болумунда дурдурулмушлар, ве келебнен ве Йовойнан симэеленмишти.

Чыкыш 39:1-43.

1 Ве макдисте щизмет ичин, лâ живерт, ве ерэувани, ве кырмызыдан, инже докунмуш есваплар, ве Щарун ичин мукаддес есваплар йаптылар, РАББИН Мусайа емреттиьи эиби йаптылар.

2 Ве Ефоду алтын, лâ чыверт, ве ерэуани, ве кырмызы ве бцкцлмцш инже кефенден йапты.

3 Ве алтыны инже левщалар калинде дювдцлер, ве лâ чиверт ве ерэувани, ве кырмызы, ве инже кетен арасына, цстат иши оларак ишлемек ичин теллер кестилер.

4 Онун ичин бирлештирилмиш омузлуклар йаптылар; ики ужундан бирлешмишти.

5 Ве кенди цзеринде олуп онунла баьланан щцнерле докцнмуш шерит кендисинден ве онун иши эиби иди, алтын, лâ жыверт ве ерэуванî , ве кырмызы, ве бцкцлмцш инже кетенденди: РАББИН Мусайа емреттиьи эиби йаптылар.

6 Ве алтын йувалары ичине какылмыш, Исраил оьулларынын адларынын адларына эюре мцщцр оймасы иле оуйлмуш, акык ташларыны ишледилер.

7 Ве Исраил оьуллары ичин акылма ташлары олмак цзре, онлары ефодун отузлуклары цзерине койду: РАББИН Мусайа емреттиьи эиби йаптылар.

8 Ве эоьуслуьу ефодун иши эиби алтын, лâ жеверт, ерэувани, кырмызы ве бцкцлмцш инже кетенден устат иши йапты.

9 Мурабба иди, эюьцслцьц ики катлы йаптылар: ики катлы оларак узунлуьу бир карыш ве ени бир карышты.

10 Ве онун ичине дюрб сыра таш койдулар. Бир сыра кырмызы акык, сары йакуф, ве зцмрцт, биринжи сыра иди.

11 Ве икинжи сыра, кызыл йакут сафир, ве дейаз акык.

12 Ве цжцнжц сыра эюк йакут, сулейманî ташы, ве мор йакут.

13 Ве дюрдцнжц сыра эюк зцмрцт акык, ве йешимди; йуваларында алтын черчвелер ичине какылмышдыр.

14 Ве ташлар Исраил оьулларынын адларына эюре, он ики сипт ичин, щер бири кенди адына эюре, мцщцр оймасы эиби адларына эюре, он ики иди.

15 Ве эоэцслцк цзеринде щалис алтындан юрмежи иши, кардон эиби зинжирлер йаптылар.

16 Ве ики алтын йува, ве ики алтын щалка йаптылар, ве ики калкайы эюэцслцьцн ики ужу цзерине койдулар.

17 Ве ики алтын юрме зинжири эюэцшлцэцн учлары цзериндеки ики щалкайа такылар.

18 Ве ики юрме зинжинин обир ики ужуну ики йува цзерине тактылар ве ондан ефодун юн тарафында омузлуклары цзерине койдулар.

19 Ве ики алтын щалка йаптылар, ве эоьашлцьцн ики ужу цзерине, ефодун ич тарафына доьрудан кенары цзерине койдулар.

20 Ве ики алтын щалка йаптылар, ве онлары, ефодун он тарафинда, ашаьыдан, щцнерле докунмуш шериден йукарысынла, ефодун бирлештиьи йере йакын, ики омузлуьу цзерине койдулар.

21 Ве эюьцстцэцн ефодан айрылмасын, ефодун щцнерле докунмуш шериди цзеринде олсун дийе эюьцслцьц кенди щалкалары иле ефодун щалкаларына, лâ живет кордонла баьладылар: РАББИН Мусайа емиреттиьи эиби йаптылар.

22 Ве ефодун енфарисине бцтцн лâ живеттен докунмачы иси йапты.

23 Ве енфаринин ортасындакы делиьи, йыртылмасын дийе етрафына бир кенарлыкла зирщ делиьи эиби йапты.

24 Ве етрафынын етеклери цзерине лâ живет, ве ерэцванî , ве кырмызы, ве бцкцлмцш инже кефенден карлар йаптылар.

25 Ве щалис алтындан чынэыраклар йаптылар, ве щизмет ичин чынэыраклар нарларын арасына, енфаренин етеклери цзерине, чепчевре нарларын арасына.

26 Бир чыэырак ве бир нар, бир чынэырак, ве бир нар олмак цзре, енфаринин етеклери цзерине чебчеве койдулар: РАББИН Мусайа емреттиьи эиби йаптылар.

27 Ве Щаруна оьуллары ичин инже кефеден докумажы иши канлеклери.

28 Ве инже кетенден сарыьы, ве инже кетенден сцзлц башлыклары, ве бцкцлмцш инже кетенден кетен донлары.

29 Ве бцкцлмцш инже кетенден, ве лâ ждет, ве ерэуванî , ве кырмызыдан накышчы иши кушаьы йаптылар. РАББИН Мусайа емреттиьи эиби йаптылар.

30 Ве мукаддес тажын левщасынын щалис алтындан йаптылар, ве цзерине мцщцр оймасы эиби: РАББЕ Мукаддес, йазысыны йаздылар.

31 Ве сареьин цзерине баьланмак ичин она бир лâ живет кордон йаптылар: РАББИН Мйсайа емреттиьи эиби йаптылар.

32 Ве бюйлеже топланма чадыры мескенин бцтцн ишлери битти; ве Исраил оьуллары ПАББИН Мусайа емреттиьи щер шейе эюре йаптылар: юйле йаптылар.

33 Ве мескени, чадыры, ве онун бцтцн такымларыны, корчаларым, черчевелерини, мертеклерини, ве диреклерини, ве тоданларыны.

34 Ве кырмызы бойалы коч дерилеринден юртцьц, ве бюлме дерилеринден юртцьц, ве бюлме пердесини.

35 шещадет сандыьыны, ве колларын, ве кефарет юртцсцнц

36 софрайы, бцтцн такымларыны, ве щцзур екмеьини.

37 щалис алтын шамданы, кандилерини дизележек кадилерини ве бцтцн такымларыны, ве ишык ичин йаьы.

38 Ве алтын мезбащы, ве месщ йаьыны, ве щош кокулу, бущуру ве чадыр капысынын пердесини.

39 Тунч мезбащы, ве онун тунч ыскарасыны, колларыны, ве бцтцн такымларыны, казаны, ве онун айаьыны.

Папазлык Йужа Папазлыьа табедир, бунлар Исраилин тцм папазларынын цзеринде дуруйорларды ве онун эюйсцйцнде йирми таш варыйды, о ташлар цчте тюрт сырайа дцзцлмцшлер ве оникилерин есасыдыр. Цчцн дюрт бюлцмц, дюрт жанлы варлыьын дюртсел бюлцнменин симэесийди. Онлардан икиси елощими йерине эечирежеклер. Онлары щемде, Йезекцл Тапынаьынын дуварларында йцзлерини арслан ве инсан шекилинде эюрцмцшлер. (Ез.41:19).

Темелин йирми ташы он ики тайфанын РАББИН Шещринде он ики башчыларыйды. (бак. Аллащ ишине Шещир (№ 180). Ващийде 21:19-20 ташлар айрыжа сайылмышлар. Сине жерип ортасында Урим ве Тумим вар. Шу ики таш тукаддеслер мукаддеси РАББИНдир (бан. Щемде РАБ ичин мукаддес шейлер ишине (№184)). Тайфалар кыраллыкта эруплаштырылмышлар, онларын цзерине башка юдев дцшцйор ве башка йерлерде йеклештирилмишлер, факат бу башка ишти. Аллащын кыраллыьында йерлер онун васитасыйла йерлешьирилмиш ве исайа верилмиш ки онлары долдурсун.

Йаратык.

Йаратык РАББИН малыдыр, ве буда топракты онун долдурулмасы, ве онлари инсанлара вермиш ки о, тцм йаратыкларла, топраклар идаре етсин, ве онларда тцм шейлерде куллансын ве щемде онун кайдына калсын, корусун РАББИН плâ нына эюре зарекет етсин *Теквин 1:26-31, Пес. 24:1; 50:12; 1 Кыр. 10:26-28).

Чыкыш 9:29.

29 Ве Муса она деди: Шещирден чыкынжа, еллерими РАББЕ узатажаьым; дцнйа РАББИН олдуьуну билерсин дийе бу эюк эцрлемелери дуражак, ве артык долу йаьмыйажактыр.

Щалклар ПАБДЕ Коркмыйорлар ве щем де мирас пайларыны алмамышлар. (Чык. 9:29-35. Муса ве Мысырын Аллащлары иши (№105)).

Биз РАББИН юзэцрлцьцне эюре Аллащ ве йа елашщим олмалыйыз, чалмакла олмамалыйыз. Адемин ве Невванын дцшмеси сон неден олду (Теквин 3:5).

Аллаща тай олмак истеьи, ве Аллащ эиби олмак арзусу, Невва йаптыьы Шейтанын тасырыйла йалныз дцшцнжедир.

Бизлер щепимиз, чаьырылмысыз, сечилмишиз, темире чыкарылмышыз ве цнлендирилмишиз. (Ром. 8:29-30). Биз даветте йени адамлар олдук. Онлар бедана верилмишлер, ама чалмакла елде етмек олмаз. *Кол. 3:10).

Ресул ишлери 2:41-47.

41 Имди онун сюзцнц кабул еденлер вафтиз олундулар, ве о эцн цч бин кадар жан онлара катылды.

42 Ресуллерин талиминде ве мцшарекетинде, екмек кырмакта ве дуаларда девам едийорларды.

43 Щер жана корку дцштц, ве ресуллер васытасы иле чок щарикалар ве алеметлер олуйорду.

44 Бцтцн иман еденлер бир арада олуп щер шейлери мцштеректи.

45 Маларыны ве мцлклерини сатып онлары щепсине щеркесин ищтийажына эюре даьытыйорларды.

46 Щер эцн бирликте мабеде девам едип евде екмек кырарак севинчле ве йцрек саделиьиле йемек йыйорларды.

47 Аллаща щамдедерек бцтцн кавм индинде лутуф булмакта идилер. РАБ да куртуланлары эцнден эцне онлара катыйорду.

Бу йаратык РАББИН оьуллары тарафтан сунмайы беклийор.

Мукаддес Павлусун ромалылара мектубу 8:19-23.

19 Чцнкц щилкатин щаракели арзусу Аллащын оьулларынын зущуруну беклийор.

20 Чцнкц щилкат кенди ирадесиле деьил, факат тâ би еттиренин себебинден батыла тâ би кылынды.

21 бу цмитте ки, щилкат кендиси де фесат куллуьундан Аллащын евлâ дынын иззетли щцррийетине азат едилежектир.

22 Чцнкц бцтцн щилкатин шимдийе кадар бирден ащ едип аьры чектиьини билириз

23 Ве йалныз бу деьил, факат биз кендимиз, Рущун турфандасына малик олан бизлер биле, оьуллуьу, беденимизин куртулушуну, беклийерек ичимизден ащ едериз.

Сечилмишлер РАББИН сюзцнц бозамазлар, факат РАББИН конушмасы Исайла темиз олмалыдыр. (II кор. 5:17). Дцнйайын чоьу РАББИН сюзцнц бозмуш ве заманы щемде кануну деьишмиш. Онлар анытлар кыраьа атмышлар кенди курулушларындан, ве ебеди щайатын варлыьыны чалмак истийорларды, ве бу шейлер РАБ тарафтан бедава верилмишти.

Чыкыш 19:5.

5 Ве шимди, еьер эерчектен сюзцнц динлийежек ве ащдими тутажаксыныз, бана бцтцн кавмлардан щаш кавм олажаксыныз, чцнкц бцтцн дцнйа бенимдир.

РАБ бизден не истийор?

Теснийе 10:12-17.

12 Ве шимди, ей Исраил, Аллащын РАБДЕН коркмактан, онун бцтцн йолларында йцрцмектен, ве ону севмектен, ве бцтцн йцреэинле ве бцтцн жанынла Аллащын РАББЕ щизмет етмектен.

13 Буэцн ийилиьин ичин сана емретмекте олдуьум РАББИН емирлерини, ве канунларыны тутмактан башка, Аллащын РАБ сенден не истийор?

14 Иште, эюклер, ве эюклерин, йер ве онда олан щер шей Аллащын олан РАББИНДИР.

15 Анжак РАБ аталарындан щошнут олду, онлары севди ве онлардан сонра зцриййетлерини, сизи буэцн олдуьу эиби бцтцн кавымларын арасындан сечти.

16 Бунун ичин йцреклеринизин эцлфесини сцннет един, артык артык серт енсели олмайын.

17 Чцнкц Аллащыныз РАБ, о илâ щларын Аллащы, ве раблерин РАББИ, шащыслары саймыйан ве рцшвет алмыйан бцйцк, кудретли, ве щийбетли Аллащтыр.

Биз Онун буйрукларына деьишмеден уймалыйыз.

Биткилер ве Щайванлар.

Щайванлар РАББЕ мащсусдур, ама ону кулланмак олар. Верилмиш система кютцлцктен корунмалыдыр. (Чык. 21:28-23, иш Канун ве Алтынжы Буйрук (№259)).

Тутма чалмак демекти. Бу система РАБДЕН эелийор, таки папазлыьа кадар, башчылара, щцкцмете, щайванларда.

Йазылыды: Боьайын аьзыны баьлама щарман дювцрсе: ве РАБ йалныз боьанын кайдына калыйор му? (Теснийе 25:4: 1 Кор. 9:9 1 Тимот. 5:18).

Ким ки аилесини тамин едемийорса, о заман инамдан имтина едийор, ве кютцлерде кютц ве кафирдир. Щер щанэи бир юзенсизлик чалмак демекти. Йимек Канунларына тавры Чалма.

Йимек Кануну инсана ону тутмасы ичин верилмиш, онлар канунлары йемемеьин зинжирине эюре ве етрафа эюре курмушлар. Йемейин канунларынын йюнц Йемек Кануну (№15) ичинде, ве Канун ве Алтынжы буйрук ишинде (№259) даща ачыкламалы йазылмыш. Кирли йемеьи йемек нейинки акылашыьмаз ишди йани саьламлык нюктейи незерден, щемде РАББИН курдуьу канунлардан, щемде планетар систнмасындан чалмак демекти. Темиз щайванлар темиз йийежеклер йийорлар. Кцренин деьилмеси РАБДЕН ве онун йаратыкларыны чалмак демекти, йани бизе йасак олан шейлери йемек, кануну бозмак демекти.

Бир сыра канун вар ки, бизлере нелер йемек олар ве нейи табиатта юлдцремейиз. Нейи юлдцрмек олдуьуна эюре канун, кушлар ве щайванлара аит деьил вк буну Канун ве Алтынжы Буйрук (№259) ишинде булабилириз. Йасаклыьы назере алмамак, табиата эюре, ве онун црцнцне, Себте даир, ве табиати сакламак оьурлукта, ве бунун бунун юдцнжц асыр олажак.

Йерин кенди Себтлери олажак (бак аш).

Юзэцр табиатин корунмасындан башка, топлумунда мцлкцнцн корунмасы, Аллащын РАББИН канунларында вар. Шу, топлумун юзэцрлцьц бареде олан мадденин ики йюнц вар.

Топлумсел мцлкийети ве Анененин щукуку. Биринжи йюн мцлки йюндцр, ве бу да кырала мащсусду. Икинжи йюнцн цмуми мцлктцн йюнцдцр, ве ве буда топлума мащсусдур. Бу эиби анлам цмуми мулкийет, Инжилде варос ады алтинда екс олунуп. Бунлар Левилерин шещирлеринин топракларыды, ве щайван орада от йийе билерлер. Бу анлам бизим инсанлар арасында, анене щукукуна дайакланыр. Таж щесабына топраклары алмак, чалмак демекти, чцнкц бу топраклар жемаатиндир. Ве буна эюре мал мцлкийет кануна эюре алынмалыдыр. Ве щемде шещир планлаштырмалары бюлцнмелидир, цмцми йери пайлаштырмакла ве економи жещеттен оларак. Би Инжилде анлашылан, бир адалетли шещиржикти.

Шащысын щукуклары, юзел мцлкийет анламыйла чок баьлыдыр. Мцлкийет щукуку бареде инжил канунунда йазылмыш.

Щер кесин, мцлкийет щукуку вар, ве буда бирибиримизе севэиде екс олунур.

Мукаддес Павлусун Ромалылара мектубу: 14:8-10.

8 Бирбиринизи севмектен башка, кимсейе бир шей борчлу олмайын, чцнкц диьерни севен шериати итмам етмиштир.

9 Чцнкц: «Зина етмийежексин, тамащ етмийежексин, катлетмийежексин, чалмыйажаксын», ве еьер башка бир емир варса, о да бу сюзде ижмал олунур: «Комшуну кендин эиби севежексин».

10 Весэи комшуйа кютцлцк етмез, имди севэи шериатин итмамаыдыр.

Кавм курулдуктан сонра, инсанларын щукуку эюмрцкле кесилир. Сынырын йерини деьиштирмек оьурлукту.

Теснийе 19:14.

14 Аллащын РАББИН мцлк единмек ичин сана вермекте олдуьу дийарда алажаьын мирасынлда, ески заман адамларынын коймуш олдуклары комшунун сынырынын йерини деьиштирмийежексин.

Ве белеликле, чалынмыш шейлерин эери верилмеси ортайа чыкыйор, чцнкц топрак юмцрлцк верилмир. Бу щарекет лâ нети екс едийор (Теснийе 27:17; Пс. 22:28; 23:10).

Кануну бозуп, бананын олмайан топраьа эирмек чалмакты. РАБ, бабасызлары коруйор. Ама, щакимлер буну, Кануна эюре щцкм едийорлар, ве Йещова РАББИ сучландырды (Йова 24:2). Щâ лâ ки, РАБ бакыйор ве щцкмедир.

Йцбиле системасыйла мцлкцн.

Левилилер 25:1-11.

1 Ве РАБ Мусайа Сина даьында сюйлийип деди:

2 Исраил оьулларына сюйле ве онлара деди: Сизе вермекте олбуьун мемлекетте эирдиьиниз заман мемлекет РАББЕ Себт тутажактыр.

3 Тарланы алты йыл екежексин, ве баьыны алты йыл будыйажаксын, ве мащсулцнц девширежексин;

4 Факат йединжи йылда мемлекет ичин там ращат Себти, РАББЕ Себт олажак; тарланы екмийежексин, ве баьыны будамыйажаксын.

5 Щасадынын ардындан сцрени бичмийежексини, ве буданмамыш асманын цзцмлерини девширмийежексин, мемлекет ичин там ращат йылы олажак.

6 Ве мемлекетин Себти сизин ичин, кендин ичин, ве кулун ичин, ве жарийен ичин,ве йанында мисафир олан цжретли адамын ве эарибин ичин йийежек олажак.

7 Ве онун бцтцн мащсулц сенин сыьырларына ве мемлекетинде олан щайванлара йийежек олажактыр.

8 Ве кендин ичин йеди йыл Себтлерини, йеди кере йеди йыл сайажаксын; ве кендин ичин йеди йыл Себтлеринин жцнлери, кырк докуз йыл олажак.

9 Ве йединжи айда, айын онунжу эцнцнде йцксек сесли боруйу эезбирежексин, боруйу кефарет эцнцнде бцтцн мемлекетинизде эездирежексиниз.

10 Ве еллинжи йылы такдис едежексиниз, ве мемлекетте, орада отуранларын щепсине азатлык илâ н едежексиниз, сизин ичин йубил олажак: сизден щер бири кенди мцлкцне дюнежек, ве сизден щер бири кенди аширетине дюнежек.

11 Бу еллинжи йил сизе йубил олажак; екмийежексиниз, ве о йылын орттан сцренин бичмийежексиниз, ве буданмамыш османын цзцмлерини девширмийежексиниз.

Бу адилик, топраьын мцлклцлцйцне аиттир, ве сонунда РАБде екс олуйор. Щем де топраьы кулланмакта бир мащсцлийеттир.

Левилилер 25:23-28.

23 Ве йер даими сцретте сатылмыйажактыр, чцнкц, йер бенимдир, чцнкц сиз беним йанымда эарип ве мисафирсиниз.

24 Бу бцтцн мцлкцнцз олан дийарда топрак ичин фидйейе мцсааде едежексиниз.

25 Еьер кардешин факир дцштц исе, ве мцлкцнден сатыйорса, о заман кендисине ен йакын аркабасы эележек, ве кардешинин саттыьы йер ичин фидйе вережектир.

26 Ве бир адамын фидйе вережек кимсеси йокса, ве ели йетер, ве онун фидйесине йетежек кадар булурса.

27 О заман йаптыьы сатыш йылларыны щесап едежек, ве ону саттыьы адама эери каланы юдцйежек, ве мцлкцне дюнежектир.

28 Факат кендисине эери аламазса, о заман саттыьы йер йубил йылына кадар ону сатын аланын елинде калажак: ве йубилде елинде чыкажактыр, ве сатан адам мцлкцне дюнежектир.

Сынырсыз сещирин топраьы фазла каламаз. Щемде топрак сащиплиьиндин курулушунда бу эиби сынырлары вар.

Левилилер 25:29-34.

29 Ве еьер бир адам, етрафы дуварла чеврилмиш бир шещирде ев сатарса, о заман сатышынын там бир йылы ичинде онун фидйесини веребилир, там бир йыл фидйе вермек щаккы олажактыр.

30 Ве еьер там бир йыл ичинде фидйе верилмезсе, о заман етрафы дуварла чеврилмиш шещирдеки ев, несиллеринже сатын аланын елинде калажактыр; йубил йылында елинден чыкмыйажактыр.

31 Факат етрафында дувар олмыйан кюйлерин евлери, мемлекетин кыры иле бир сайылажактыр, онлар ичин фидйе верилебилир; ве йубиле чыкажаклардыр.

32 Факат Левилилерин шещирлери, мцлклери олан шещирлерин евлери ичин, Левилилер щер вакитте фидйе веребилирлер.

33 Ве еьер Левилилерден бир кимсе еви ичин фидйе вермезсе, о заман мцлкц олан шещирдеки сатылмыш еви йубилде чыкажактыр, чцнкц Левилилерин шещирлериндеки евлери, Исраил оьуллары арасында онларын мцлкцдцр.

34 Факат шещирлери жыварындаки тарлалары сатылмаз, чцнкц онларын ебеди мцлкцдцр. Сынырлы ве йа сынырсыз шещирлер арасындаки фарк, инсаны коруйор ве инжил курумунун бир кысмы олуйоруз. Йалныз чок сынырлы шещирлер сатыла билерлер. Папазлар шещири, щемде йани сыьынак шещирлер, ебедийен сатыламаз, ве щер заман ращиплер тарафтан куртула билер. Сынырсыз шещрин, щич бир йер системасы, не кюй не шещир, йцбиле системасынын тарафындан эери алынамаз. Ве буна эюре бу фарк кануна эидийор, ве йениден берпасы, ве эери верилмеси лâ зымдыр. Шещирде бир шащис, кенди мцлкцнц куртара билер, йалныз бир йыр ерзинде, екс щалде бу мцлк, ютеки адамын олуйор ве ебедийен онун олур. Ве щич бир ютери мцлкийет, щич бир заман ебедийен сатыламаз.

Есирлер бойу киши ютжки адамлары сатын алыйорду ве йа сатыйорду, ве щемде онлары кул оларкк эютцрйорду ве онлара мукавелейле иш верирди Месâ ла футболжулар буна юрнектилер, онлар мукавелейле ойнуйорлар. Инсанлар базы заманлар тцм зорлуклара дурурлар, ве сонра бундан ютцрц езаб чекийорлар. Бир сыра канунверижилик кысмы вар, ве о да талеп едийор ки, кишийи корунмалыйыз, ве бирибиримизе каршы бу одеви йапмасак чалмак бичимидир.

Левилилер 25:35-43.

35 Ве еьер кардешин факир дцшер ве сенин йанында зайыф олурса она йаздым едежексин: сенин йанында эарип ве мисафир эиюи йашыйажак.

36 Ондан фаиз ве кар алма, ве Аллащындан корк: та ки кардешин сенин йанында йашасын.

37 Она эцмцшцнц фаизле вермийежексин, ве зещирени она кâ рла вермийежексин.

38 Бен Кенан дийарыны сизе вермек, ве сизе Аллащ олмак ичин сизи Мысыр дийарындан чыкаран Аллащыныз РАБИМ.

39 Ве еьер кардешин сенин йанында факир дцшер, ве кендисини сана сатарса, ону кюле эиби чалыштырмыйажаксын.

40 Сенин йанында цжретли адамы эиби ве мисафир эиби олажактыр; йубил йылына кадар сенин йанында чалышажактыр.

41 О заман кендиси, ве кендисиле берабер чожуклары, сенин йанындан чыкажак, ве аширетине дюнежек, ве бабаларынын мцлкцнц дюнежектир.

42 Чцнкц онлар Мысыр дийарындан чыкардыьым кулларындыр: кюле оларкк сатылыйажаклардыр.

43 Она сертликле ефендилик етмийежексин, ве Аллащындан коркажаксын.

Ве бундан йана, Кавмын щич кими биле йцкцмлцлцьцн кулу олмамалы, ве о межбур едилмелидир буна. Шимди бунун есас йери вар, не заман ки, Еванэелийе РАББИН кыраллыьына сокулмушту. Кимлер ки, килиседе кавмын бир щиссеси олмактан имтина едипсе ону межбур едийорлар буна.

Левилилер 25:44-46.

44 Ве сенин малын олажак кюлейе ве жарийейе эелинже, етрафынызда олан миллетлерден, онлардан кюле ве жарийе сатын алажаксын.

45 Ве аранызда отуран эариплерин де, чожукларында, онлардан ве дийарынызда доьмуш олуп ве йанынзда булунан аширетлеринден сатын алажаксыныз, ве сизин малыныз олажактыр.

46 Ве онлары кендинизден сонра мирас мцлк оларак чожукларыныза быракажаксыныз, даî мî кюлелеринизи онлардан алажаксыныз, факат кардешлеринизе, Исраил оьулларына, бирбиринизе сертликле ефендилик етмийежексиниз.

Бу канун - ватандашлыьын цстцнлцьцнц Исраил щалкынын арасында олдуьуну эюстерир.

Левилилер 25:47-55.

47 Ве еьер йанындан олан мисафир вейа эарип зенэинлеширсе, ве кардешини онун йанында факыр дурур, ве эарибе, йащут сенин йанында олан мисафире йащут эарибин неслинден бирине кендисини сатырса:

48 Сатылдыктан сонра фидйеси верилебилир: кардешлеринден бири онун ичин фидйе вередилир.

49 йащут амжан, йащут амжасы оьлу, онун ичин фидйе веребилер, йащут аширетинден эери калан йакын акрабасындан, бири онун ичин фидйе вере билер: йащут еьер ели йетерсе кендиси фидйе веребилер.

50 Ве кендисини сатын алан адамла, она кендисини саттыьы йылдан йубил йылына кадар щесап эюрежек; ве сатылышынын бедели йылларын сайысына эюре олажак: Анын йанында цжретлинир эцнделиклери эиби олаэактыр.

51 Еьер даща чок йыллар онлара эюре фидйесинин беделини сатын алындыьы парадан вережектир.

52 Еьер йубил йылына кадар калан йыллар аз исе, о заман онунла щесап эюрежек: фидйесинин беделини йылларына эюре эери вережектир.

53 Онун йанында йылдан йыла тутулан цжретли адам эиби олажак: сенин эюзцн юнцнде она сертликле ефендилик етмийежексиниз.

54 Ве еьер бу сцретле фидйе верилмезсе, о заман кендиси ве кендисиле берабер чожуклары, йубил йылына чыкажаклардыр.

55 Чцнкц Исраил оьуллары беним кулларымдыр; Мысыр дтйарындан чыкардыьын кенди кулларындыр, Бен Аллащыныз РАБИМ,

Кануна эюре йашамамак, ве Исраилин кавмынын защметине эюре йашамамак чалмакты. Ве бундан йана, защмет щукукуна, ищтийаж вар, бу буйруклардан бирине, Исраил Аллащын РАББИНДИР, бир адамын сащиби деьил, о тцм Исраилин онда доьулланларын ве Еванэелинин йаратдыьы щер шей онун сащиплиьине табедир, ве кюлелик жарийелие деьил. Онлар кюлдиье сатыналмак олмаз.

РАБ дийорлу ки, кенди кулу Йерумйанын васытасыйла (Ер. 32:6-44), бу канун Исраилде йениден койуларак, Йани Йцбиле системасынын курулдуьу заман.

Кузу инсаны РАББИН юнцнде куртармыш, ве РАББЕ олан Шаркыдан эюрцйоруз ки, ону эетирежек мукадес йашама (Чык. 15:1-19).

Чыкыш 15:1-19.

1 О заман Муса ве Исраил оьлуллары бу илâ щлийи РАББЕ тереннцм еттилер, ве сюйлийип дедилер. РАББЕ тереннцм едежеьим, чцнкц каитле йцкселди. Аты ве атлесини дениз атты.

2 РАБ кувветин ве мезмурумдур,о бана куртулуш олду, о беним Аллащымдыр, ве она щамдедежейини Бабам Аллащ, ве ону йцкселтежеьим.

3 РАБ ченк ередир. Исми Йащовадыр.

4 Фцравунун ченк арабаларыны ве ордусуну денизе атты, ве сечме араба ченкчилери Кызыл Денизде баттылар.

5 Енэелиниз онлары юртцйор. Таш эиби деринликлере енди.

6 Сенин саь елин, йа РАБ, кудрете эелилдир. Сенин саь елин, йа РАБ дцшманы езер.

7 Ве сана кыршы айаклананлары, аземетинин чокунда йыкарсын; эазабыны эюндерирсин, онлары аныс эиби йер.

8 Ве юфкенин солуьу иле сулар йыьылдылар, акынтылар йыьын эиби дурдулар, Деринликлер денизин ортасында дондулар.

9 Дцшман деди: ковалийып йетишежеьим, чапулу бюлцшежеьим онлардан жанын дойажак, кылыжымы чекежеьим, елим онлары щелâ к едежек.

10 Йелинле цфцрдцн, дениз онлары юрттц, Бцйцк суларда куршун эиби баттылар.

11 Илâ щлар арасында сенин эиби ким вапдыр йа РАБ? Кудисийетте желил, сеналарла щейатлы, Щарыкалар йапан, сенин эиби ким вардыр?

12 Саь елин узаттын: Йер онлары йутту.

13 Курлардыьын кавма инайетинле рещбер олдун: Мукаддес мескенине кудретинле онлара йол эюстердин.

14 Кавмлар ишиттилер, титредилер. Филистинде отуранлары аьры тутту.

15 О заман Едомун емирлери корктулар. Моабин йиэитлерини тифреме алды. Кенâ нда отуранларын щепси еридилер.

16 Онларын цзерине корку ве дещшет дцштц. Сенин кавмын эечинжийе кадар, йа РАБ, Единдиьин бу кавм эечипжийе калар, сенин базунун бцйцклцьц иле таш эиби щракетсиз олдулар.

17 Онлары ичере эетирежексин, ве мирасын даьында, йа РАБ кенди отурмак ичин йаптыьын йерде, йа РАБ еллеринин сабит кылдыьы макдисте онлары дикежексин.

18 РАБ ебедиьен ве даима салтанат сцрежектир.

19 Чцнкц Фировунун атлары жен арабалары иле ве атлылары иле денизе эирдилер, ве РАБ денизин суларыны онларын цзерине эери эетирди; Факат Исраил оьуллары денизин ортасында куру йерден йцрцдцлер.

Ве чюле дцшмейенлерин арасында РАБ долашмалыдыр. Ве белеликле йери кирлетмийин, чцнкц шурада РАБ олажак.

(Сайылар 35:34, 20:22-24). Щемде РАББЕ верилен такдимелер канунуну бозма (Сайыл. 15:1-12). Еьер арабан калдырмакла Кануну бозуйорсунузса, сиз кефаретинизи одемелисиниз (Сайыл. 15:17-28). Факат Исадан башка щич кимсе биле, кенди кардесини куртарамаз (Мезмур. 49:6-7).

Канун каршысында чалма ешитсизлиьи.

Канун каршысында чалма ешитсизлиьи олмамалыдыр.

Сайылар 15:13-16.

13 Щер йерли РАББЕ щош коку оларак атешле йапылан такдиме арзеттиьи заман, бу шейлери бюйле йапажактыр.

14 Аранызда мисафир олан бир эарип, йащут несиллеринизже аранызда булунан щер щанэи бир адам РАББЕ щош коку оларак атешле йапылан такдиме арзедерсе, сиз насыл йапыйорсаныз, о да юйле йапажактыр.

15 Жцмщур ичин, сизе вар аранызда мисафир олан эарип ичин бир канун олажактыр, РАББИН юнцнде сиз насылсаныз, эарип те юйле олажактыр.

16 Сизин ичин ве сизинле мисафир олан эарип ичин шериат бир ве усул бир олажактыр.

Сайылар 15:29-31.

29 Исраил оьуллары арасында йерли олсун, ве араларында мисафир олан эарип олсун, йалнышлыкла бир шей йапан ичин шериатиниз бир олажактыр.

30 Факат йерлиден олсун, эариптен олсун кастен йапан жан РАББЕ кцфретмиштир, ве о жан кавмынын арасындан атылажактыр.

31 РАББИН сюзцнц щор эюрдцьц ве онун емрини боздуьу ичин о жан мутлака атылажактыр, фесады кенди цзеринде олажактыр.

Ве бундан йана мащкемеде чалмак йасактыр (Мез. 18:5,11).

Теснийе 1:17.

17 Мусаны динлежиьимиз эиби, сени де динлийежеьиз: Йалныз Аллащ, сенин ПАББИН, сенинле олажак, Мусайла бир олдуьу эиби.

Йетки йардымыйла Чалмак.

Йеткиликле чалмак, сакынлыкла олмаз.

Щезекиел пейэамберин китабы 46:18.

18 Ве бей кавмы мцлклеринден кавмак ичин онларын мирасындан алмыйажактыр; кавмым, щеркес кенди мцлклеринден даьылмасын дийе, оьулларына кенди мцлкцнден мирас вережектир.

Ве елде етме сащиликле олмалыдыр ве йцбиле системасына каршы дурмамалы ве йа сащысын дурумундан асылы олмамалыдыр.

(Щемде Мез. 28:19). Тач ве йа щцкцмет топраьы йеткиликле аламаз, еьер йере онун ищтийаржы йок.

Топрак алма едалет йолыйла, тоалуму дурдурмак, ен есас фактюрдц.

Итибарин Иадеси ве эери дюнмек.

Тцм канунверижилиьин максади Онлемек ве сонра дюнмек ве йа Итибарин иадеси ве эери дюнме татеэорисинде екс олуна билер.

Павлусун Ефесослулара мектубу 4:28.

28 Щарсызлык еден артык щырсызлык етмесин, факат даща зийаде кенди еллериле ийи оланы ишлийерек чалышсын, та ки ищтийажы олана вережек бир шейи олсун.

Факат жезалара каршы ве коружулара каршы олан канунлар, оьурлуьа каршы кайулан канунлардыр.

Илерижи Аиленин етсизлиьинин онлемеси.

Мирасжылык кануну, бешинжи ве алтынжы буйрукларда айарланыр, йардым едийор, ве йа аиленин тцмлцьцнц кокуйорлар (милли варлыьы. Биз буну Сайылар 27:1-11 китабында эюрдцк.

Ве бу тарзла шащысларын мирасчылыьында ешитсизлик олмамалыдыр. Бу да оьурлукта. Ама ве бабанын малы, йцбилейле, ве тайфайла уйэунлукта олмалыдыр.

Теснийе 21:15-17.

15 Еьер бир адамын, бири севилен ве ютеки нефрет олунан ики карысы олурса, ве севилен ве нефрет олунан кадынлар кендисине оьуллар доьурмуш олуроарса; ве илк доьан оьул нефрет олунан кадындан исе.

16 О заман ваки олажак ки, кендисинде олан малы мирас оларак оьулларына бюлцьц эцнде, нефрет олунан кадындан олан оьлу цзерине, севилен кадындан олан оьлуна илк оьуллук щаккыны веремез.

17 Факат кендисинде олан бцтцн малын ики пайыны нефрет олунан кадындан олан оьлуна вермекле илк доьан оларак ону таныйажактыр, чцнкц о кувветинин башланэыжыдыр; илк доьанын щаккы онундур.

Илк доьанын щаккы, Исраилин ве Патриарщларын арасында сучларда кафболду, ве буну Рубенин юрнеьинде эюрдцк. Бу юрнек испат едир ки, сечилмишлер кенди дурумуну кафбетмишлер йаптыклары сучлара эюре.

Биринжи илкдоьаны щукуку, аиледе сорумлулуьун олмасы ичиндир.

Тцм канунларда аиле ве тайфа адилане анламы вардыр. Аиле ве тайфалар юнцнде сорумлулук анламы вар.

Щукукун теорисинин щемели мантыьынын аркасынлдан бунлар айры шащсы щукук олмаз, йалныз «юдцнж теориси олмалыдыр», акыйор.

О топлум ки сащсы щукука бакыйорса, сонунда башарсызлыьа уьруйор. Ве тцм Инжил канунлары юдцнж теорисинде темеллешир, аиле, ве шащыс юнцнде, ве ен юнже РАБ юнцнде юдцнже апарыр. Ве белеликле топлумун шащыс юнцнде юдцнжц вар. Биринжи ве Икинжи буйрукта емир верилдиьи эиби адалетин системасы корунуйор.

Секизинжи буйруьун биринжи котеэорыси чалмайа аиттир. Биз эюрежеьиз ки, бир кач бичимде чалма вар. Биринжи ики чалма бичими, алтынжы ве йединжи буйрукларда екс олунуп, ве щайаты чалма алтынжы буйрукта, ве аилени чалма йединжи буйрукта.

Секизинжи буйрукта даща мцлкцн чалмасынын колай бичимлери бареде йазылмыш.

Ве сонунда онунжу буйрукта, кадын, бареде, ташымаз ве ташынан малдан, истек алайындан, бащс едийор.

Чалма ики юзеллиьи вар. Йемеьи чалмак аиле ичин ве топлум ичин щцкцмдцр.

Факат бу эиби чалмайы, бир кач йолла вафтизини юдемек олар.

Сулейманын китабы 6:30-31.

30 Щырсыз ач олдуьу заман кендини дойурмак ичин чаларса, Инсанлар ону щор эюрмезлер.

31 Факат ону булурларса, йеди кат юдер;

Евинин бцтцн малыны верир.

Теснийе 8:17-18.

17 Ве та ки йцреьинде: Беним ичин бу сервети йапан кенди кудретим ве кувветли елимдир, демийесин.

18 Факат сенин аталарына анд еттиьи ащдини, буэцн олдуьу эиби, сабит кылсын дийе, Аллащын РАББИ щатырлыйажаксын, чцнкц севрет казанмак ичин сана кудрет верен одур.

Топлум Щырсызын тцм шансларынын йолуну кесмели (Еф.4:28).

Левилилер 19:35-37.

35 Щцкцмде, узунлук, тарты, миктар юлчцсцнде щаксызлык етмийежексин.

36 Сизде доьру терази, доьру ташлар, доьру ефа, ве доьру щин олажак, бен Мысыр дийарындан сизи чыкаран Аллащыныз РАБИМ.

37 Ве бцтцн канунларымы, ве бцтцн щцкцмлерини тутажаксыныз, ве онлары йапажаксыныз бен РАБИМ.

Бу эиби стандартлар, евде, алыш вериште кулламылмалыдыр, ве юлжцйц ве таптыны йалныз кулланмак чалмак демекти. Сиз юйле юлчмелисиниз ки, Бешинжи Буйруьа эюре йашыйа билесиниз, ве бунада РАББИМ адалетли ве чалышмасы цстцне эелир (Мик. 6:10-11. Мезм. 11;1, 16:11; 20:10,23).

Теснийе 25:13-16.

13 Торбанда, бцйцк ве кцчцк, ики тцрлц тарты олмыйажак.

14 Евинде, бцйцк ве кцчцк, ики юлчек олмйыажак.

15 Аллащын РАББИН сана вермекте олдуьу мемлекетте юмрцн узун олсун дийе, тартын там ве доьру олажак; юлчеьин там ве доьру олажактыр.

16 Чцнкц бцтцн бу шейлери йапанлар, бцтцн щаксызлык еденлер Аллащын РАББЕ мекрущтулар.

Юлчцнцн ве узунлуьун стандартларыны Щезекиелин китабинда вар.

Щезекиел пейэамберин китабы 45:9-12.

9 РАБ Йещова шюйле дийор: Ей Исраил бейлери, сизин ичин йетер олду: зорбалыьы ве сойэунчулуьу калдырын ве адалети ве доьрулуьу йапын, кавмымы мцлклеринден комактан ел чекин, РАБ Йещованын сюзц.

10 Сизин теразиниз доьру ве ефаныз доьру, ве батыныза доьру олсун.

11 Батта щомерин онда бири, ве ефада щемерин онда бири олсун дийе, ефа иле бат бир юлчцде олажак; юлчцсц щомере эюре олажак.

12 Ве шекел, йирми эера олажак: минаныз йирми шекел, йирми беш шекел, он беш шекел олажак.

Базы инсанлар билмийорлар ки, йаланжылык ве дарезлик чалмакты ве инсан ичин зарар вермек демектир. Инсанлар йаланжылыьын текрарен олунмасы, йаланжы шащитлик еттиклери заман олур, ве бу бареде щич дцшцнмицйорлар. Йаланжы дин щер заман бцйцк эарезлиьинн ве йаланжылыьын пынары олмуштур. Ве инсанлар зорлуьа дцштцклери заман йаланжылык ве кютцлцк йапыйорлар, щатта юлдцре билерлер. Бу иш бареде даща ачыкламалы, канун ве Онунжу буйрук ишинде [№259] йазылыдыр.

Чалмаьын башка бир нювц вар ки, булунманын йанындан ваз эечир. Шащыс башка биринин шейлерини, ве йа дцшманынын шейлерини сакламамалы. (Чык.23:4-5. Теснийе 22:1-4).

Мал, адета ики бичиме бюлцнцр, ташынан ве ташынмаз. Кенди щукук лар, мулкден илери эелир, ве йа бир ширкетин вейа евин ишинден илери эелир.

Сонучлара бир аз колайлыкла бакылыр, ве чалма адета физиксел щаракеттен илери эелийор. Бц йюн, мцлкцн деьерине баьланыр.

Эележек аддым маббесел ве мадди олмайан йюнлерин катеэорилеринин араштырылмасы олажак. Мадди олмайан шейлере, щайатын калитеси, юзэцр виждан, цн, севэи, баьлылык, актйор щукуклары эиби шейлер дащилдир.

Бу эиби малы чок баситтир деьерлендирмек, ве щâ лâ чок инсан олдуьу эиби, онлар йаланжылыкла, кютцлцкле ве зарарлары щиссетмеден бунлары йапыйорлар.

Казанылмыш цжретин канунсуз сакланмасы ве факирли йатакла, эийимле тамин едилмемеси РАББИН канунларына екс олуйор.

Йаланжылык йасактыр.

Чыкыш 22:26-27.

26 Еьер комшунун абасыны рещин оларак алмыш олурсан, эцнеш батмаздан евел она эери вережексин.

27 Чцнкц о кендисинин тек юртцсцдцр онун тени ичин есвабыдыр; не иле йатсын: ве ваки олажак ки, бана ферйат еттиьи заман ишитежеьим, чцнкц бен лцтфедижийим.

Левилилер 19:13.

13 Комшуна эадретмийежексин, ве ону соймыйажаксын, эцнделикчинин эцнделиьини бцтцн эеже сабаща кадар йанында алыкоймыйажаксын.

Теснийе 24:14-15.

14 Кардешлеринден олсун, йащут мемлекетинден шещирлеринин ичинде олан кенди эариплеринден олсун, дцшкцн ве факир цжретлийи сыкыштырмыйажаксын.

15 Онун цжретини эцнцнде эцнеш батмадан вережексин чцнкц дцшкцндцр, ве йцреьи ону юзлер; йокса сана каршы РАББЕ ферйат едер, ве сенин ичин суч олур. Еьер шащысы кюлелиьи бир эцнлцк эютцрцлцрсе, о заман парасыны щемин эцн алмалыдыр. Пара верэисини ютеки эцне сакламак йасактыр.

Ики щафталык ве йа чок, кюледиьи эютцрулурсе, мутлака контрак олмалыдыр. Щер айлык пара вермек, контрак канунларына аиттир.

Канунун бу макалелери чок колай, ве каврамлыдыр. Онлар канунун йцреьинден эелийор, ве буда комшуна севэидир. Иса пейэамберин кардеши, Йакуб бу бареде чок сюйлемелидир.

Йакубун мектубу 5:1-6.

1 Эелин шимди ей зенэинлер, эележек олан сефалетлеринизин цзерине ферйат едерек саьлайын.

2 Малыныз чцрцмцш, ве есвабынызы жцне йемиштир.

3 Алтыныныз ве эцмцшцнцз пас тутмуштур, ве онларын пасы алещинизе шещадет олажак ве сизин етинизи атеш эиби йийежектир.

Сон эцнлерде щазине топладыныз.

4 Тарлаларынызы бичен ишчилерин тарафыныздан щиле иле алыконулан цжрети, иште баьырыйор, ве аракчыларын ферйады, Ордулар РАББИНИН кулакларына ермыстир.

5 Дцнйада зевкле йашадыныз ве еьлендиниз; китал эцнцнде йцреклеринизи беслединиз.

6 Салищи мащкум еттиниз, юлдцрдцнцз, о сизе каршы комаз.

Щемин шейи биз Павлуста булуйоруз.

Павлусун Тимотенса биринжи мектубу 5:18.

18 Чцнкц китап дийор: «Щарман дювен юкцзцн аьзыны баьламыйажаксын, ве: «Ишчи кенди цжретине мустащактыр».

РАБ щемде Йеремйанин васытасыйла дийорду: Йеремйа 22:13.

13 Вай о адама ки евини щаксызлыкла, ве одаларыны адалетсизликле бина едер, комшусуну бошуна чалыштырыр, ве цжретини она вермез.

Бу кютцлцкле РАБ эек иле араштыражак.

Малаки 3:5.

5 Ве щцкцм ичин сизе йаклашажаьым, ве афсунжулара каршы, ве зина еденлере каршы, ве зина еденлере каршы, ве цжретинде цжретийле, ве дул кадынла юксцзе эаддарлык еденлере каршы, ве эарибин щаккыны иьрилтен ве бенден коркмыйанлара каршы, бен тез шащит олажаьым, ордуларын РАББИН дийор.

Мешсийа бизим юдевлер бареде дийор; ве онлар бизе не кадар куртулуштур. Ким ки, юдевлери щакча вермирсе, РАББИН кыраллыьында олмыйажаклар. (Мат.20:1-16). Килисе де иш щаккыны сакла мамалыдыр, кенди ишчилерининде щаккыны вермелидир. Рущанилерден щич ким евден еве эитмез. (Лук. 10:7; 1 Тим. 5:17,18). Щер кес заманында, кенди ишине эюре такдис едилмелидир.

РАББИН чадырындаки топлумуна дащил оланларыны кафеэорилеринден бири, шащысы тайин етмеьи вар, онлар кенди параларыны имщажылыьа вермийорлар.

(Мезмур 15:5).

Мезмурлар 15:5 (14-5).

5 Парасыны фаизе вермез. Ве сучсуза каршы рцшвет алмаз. Бунлары йапан асла сарсылмыйажактыр. Ве белеликле Имщажылык вейа парайы фаиза вермек нейинки, йасактир, щемде РАББИН кыраллыьына жирмеье мане олуйор.

Сулейман ишлери 28:8.

8 Фаиз ве кâ р иле малыны артыран адам Ону йоксуллара ажыйан ичин бириктирир. Базы заманлар биринэи жанланмада адалете имкâ н вермийор.

Еремйа бунда лâ нет эюрцйор.

Йеремйа 15:10.

10 Ей анам, бцтцн дцнйа иле кавэа адамы ве чекишме адамы олмак ичин бени доьурмушсун, вай башыма! Бен фаизле пара вермедим, ве бана фаизле пара вемедилер, факат ьана лâ нет едийор.

Щезекиел пейэамберин китабы 22:12.

12 Сенин ичинде кан дюкмек ичин рцшвет алдылар, фаиз ве мурабаща кâ ры алдын, ве зорбалыкла комшуларындан щаксыз казанч алдын, ве бени унуттун, РАБ Йещованын сюзц.

РАБ щемде Щезекиелин китабындан 18:3-20 щатырлыйор. Кимлер ки сучлудур, юлмелидир Имщажылык шурада, инсаны ебеди щайата изин вермемеьи эюстерир. (Щез.18:8-13).

Имщажылык вапланмаьа баьлыдыр, вебундан йана фаизе вермек йаксатыр.

Бу чолмакты. Йениден курма заманы Щезра ве Нещемийада инсанлары межбур еттилер ки, топракларыны ве мцлклерини кâ ра версинлер ве буьдай алсынлар.

Мещемийа, топракларыны эери аланлары межбур етти ки ону сащиблерине версинлер, чцнкц парайы фаизе эютцрмек, чалмак демекти, ве РАББИН кыраллыьына изин верилмир. Бунлар РАББИН канунларына зидир ве бюйле шейлер йок олумалыдырлар.

Нещемйа пейэамберин китабы 5:1-13.

1 О заман кардешлери Йащудилере каршы щалкын, ве карыларынын бцйцк баьырышлары олду.

2 Ве дийенлер варды: Биз, оьулларымыз ве кызларымыз, чоклуьуз буьдай алмалыйыз ки, йийелим де саь калалым.

3 Ве дийенлер варды: кефликден долайы буьдай алалым дийе тарлаларынызы, ве баьларынызы, ве евлеринизи рещине верийоруз.

4 Ве дийенлер варды: Кырал верэиси ичин тарлаларынмызын ве баьларымызын цзерине борч пара алдын.

5 Ве шимди бизим елимиз кардешлеримизин ети эибидир, оьулларымыз онларын оьуллары эибидир, ве иште оьулларымызы ве кызларымызы кюлелик алтына койуйоруз, ве кызларымыздан жарийе едилмиш оланлар да вар; ве елимизде бир чаре йок; чцнкц тарлаларымыз башкаларынындыр.

6 Онларын баьырыжыны, ве бу сюзлери ишитинже чок юфкелендим

7 Ичимде йцреьимле даныштым, илери эеленлерле ве щцкумет мемурлары иле чекиштим, ве онлара дедим: Сиз щепиниз кардешлеринизден чок фаиз алыйорсунуз, ве онлара каршы бцйцк бир жемаат йаптым.

8 Ве онлара дедим. Миллетлере сатылмыш олан кардешлеримиз Йащудилере, елимизден эелдиьи кадар сатын алмышкен, сиз кардешлеринизи ми сатыйорсунуз ве онлар бизе сатылсынлар мы? Ве сустулар, ве сбйлийежек сюз буланмадылар.

9 Ве дедим: Йапмакта олдуьунуз бу иш ийи деьилдир, дцшманларымыз олан миллетлерин щарекетинден ютцрц Аллащымызын коркусунда йцрцмели деьил мисиниз ?

10 Кардешлерим, узакларыны, ве бен де онлара эцмцш ве буьдай юдцнч верийоруз. Рижа едерим бу фазла фаизден ел чекелим.

11 Рижа едерим, буэцн онлара тарлалырыны, баьларыны, зейтинликлерини, ве евлерини, ве онлардан алмакта олдуьунуз эцмцшцн, ве буьдайын, йени шарабын, ве йаьын йцзде бирини эери верин.

12 Ве дедилер: Биз эери вережеьиз, ве онлардан щич бир шей истемийежеьиз; сен насыл дийорсан, юйле йапажаьыз.

Ве кâ щинлери чаьырдым ве бу сюзе эюре йапажакларына анд еттирдим.

13 Щем де еттиьими силктим, ве дедим: Бу сюзц тутмыйан щер адамы евинден ве ишинден Аллащ бюйлеже силксин: ве бюйле силкилсин, ве бошалтылсын. Ве бцтцн жемаат: Амин дедилер, ве РАББЕ щамдеттилер. Ве кавм бу созе эюре йапты.

Канун анламлыдыр. Верилмиш паралар, фаизе верилмелидир. Имщажылык щич бир бичимде олмамалы, ве пара ве де актыфлерин ерзаьы.

Чыкыш 22:25.

25 Еьер кавмыма, йанында олан бир факире, юдцнч пара верирсен, она мурабащажы олмыйажаксын.

Теснийе 23:19-20.

19 Пара фаизи олсун, защире фаизи олсун, йащут юдцнч верилен щер шейин фаизи олсун, фаизле кардешине юдцнч вермийежексин.

20 Йабанжыйа фаизле юдцнч веребилирсин, факат кардешине фаизле вермийежексин, та ки, мцлк оларак алмак цзре эитмекте олдуьун дийара елини атажаьын щер шейде Аллащын РАБ сени мубарек кылсын.

Ама щукукжу Исайа демиш: ким беним кардешимдир? Куртулуш щал щазырда ибрани олмайанларада аиттир. Щич кимсе биле бу иште мешьул оламаз. Тцм кавмлар щâ л щазырда РАББИН кыраллыьы ичин ачыктыр. Инамын йардымыйла, самиртлилер ве мысырлылар, ибранилере кардешти.

Иуда Ефраиме фаизе щич не веремез, ве айны заманда Ефраим де Манасейе каршы буну йапамаз. РАББИН бинйыллыьында бу шейлер олмыйажактыр. Пара верэиси йалныз тижарет йардымыйла олажактыр.

Исанын Еванэелиде маттадан 25:27 ве Еванэелиде Лукадан 19:23 коментари кабул едиленйежектир, йани пара юдцнч вейа фаиз вермектен юзэцрлешир. Фаизжилик пратиьи йани фаизе вермермеьин йардымыйла варланмак РАБ канунунда ве пейэамберликте йасактыр. Иса сору сорду. Ве жевабы, буидир ки, сещиб чок аьыр инсаныйдыр, ве бундан йана бажарыьыны эюмдц. Ве сонра Иса деди ки, о чок кютц ве тембел иди. О паралары бенде сакламалыйды, ве сонра Иса кендине мексус паралары алабилсин. Ама бу да РАБ тарафтан тенэид олуйор. Аллыэорык коментарилер ве бунларын РАБ кыраллыьына илишкиси вар, ве парайа щич бир илишклери йок. Варланмак ичин парайы фаизе вермек сучтур, Ве РАБ бу шейи ве буну йапанлары танэиб едийор. Парайы, инсанлар йалныз эонорар эиби ала билирлер. Нердейки, парайа аит несе вар, ве йа фаизжилиье аит, бу сучтур ве чалмак демектир, чцнкц секкизинжи буйруьу бозмак демектир. Мешсийанын кыраллыьы заманында, шащыш нейисе верип пара эютцрц фаизе, ве о мащкцм едилежек.

Фаизжилиье каршы йасаклыьын, эарантыси Себт йылында тцм юдцнжлерден азад олмактыр.

1 Щер йеди йыл сонунда бир ибра йапажаксын.

2 Ве Ибра шюйле олур: Щер алажаклы комшусуна юдцнч вердиьи шейи ибра едежектир: комшусуну ве каодешини кардешини чыкыштырмыйажактыр чцнкц РАББИН ибрани илâ н едилмиштир.

3 Йабанжыйы сыкыштырабилирсин: факат кардешине олан кенди щер шейини елин ибра едежектир.

4 Бунунла берабер сенде факир олыйажактыр: чцнкц Аллащын РАББИН ону мцлк единмек ичин сана мирас оларак вермекте олдуьу дийарда.

5 анжак буэун, сана емретмекте олдуьуну бцтцн бу емри йапмак цзре тутмак ичин Аллащын РАББИН сюзцнц ийиже динлерсен, РАБ сени мутлака мубарек кылажактыр.

6 Чцнкц Аллащын РАБ сана вадетмиш олдуьу эиби сени мубарек кылажактыр, ве чок миллетлере юдцнч вережексин, факат сен юдцнч олмыйажаксын: ве чок миллетлере салтанат едежексин, факат онлар сана салтанат етмийежеклер.

7 Аллащын РАББИН сана вермекте олдуьу кенди мемлекетинде каодешлеринден бири, факыр бир адам, сенин йанында, капыларынын биринде олурса, йцреьини катылашмыйажаксын, ве факир кардешине елини капамыйажаксын.

8 Факат она мутлака елини ачажаксын, ве мущтаж олдуьу шейде мутлака ищтийачына йетежек кадар она юдцнч вережексин.

9 Сакин: Йединжи йыл, ибра йылы йакындыр, дийе йцреьинде байаьы дцшцнже олмасын; ве факир кардешине каршы эюзцн кютц олмасын, ве она бир шей вермемезлик етмийесин, ве сана каршы РАББЕ чаьырырса сана сучолмасын.

10 Она мутлака вережексин, ве она вердиьин заман йцреьин кедерлемийежек, чцнкц бцтцн ишлеринде, ве ет аттыьын щер шейде, Аллащын РАБ сени бунун ичин мубарек кылажактыр.

11 Чцнкц мемлекетин ичинден факир ескик олмыйажактыр: Бунун ичин бен: Мтулака кенди мемлекетинде, кардесине, щакирине, ве факирине елини ачажаксын дийе сана емредийорум.

12 Еьер кардешин, Ибрани бир еркек, йащут Ибранî бир кадын сана сатылыр, ве алты йыл сана кюлелик едерсе, о заман йединжи йылда ону йанындан щцр оларак салывережексин.

13 Ве щцр оларак ону йанындан салывердийим заман, ону ели бош салывермийежексин.

14 Кенди сцрцнден ве щарманындан, ве масарандан она жюмертже вережексин: Аллащын РАБ сана насыл берекет верди исе, она юйле вережексин.

15 Ве Мысыр дийарында кюле олдуьуну, ве Аллащын РАББИН сени куртардыьыны катырлыйажаксын; бунун ичин сана буэцн бу шейи емредийорум.

16 Ве ваки олажак ки, еьер сени, ве евини севдиьи, сенин йанында ращат олдуьу ичин: Йанындан чыкмам дерсе:

17 о заман бир бир алажаксын ве ону кулаьындан капыйа саплыйажаксын, ве о ебедийен сенин кюлен олажак. Ве жарийене де бюйле йапажаксын.

18 Щцр оларак ону йанындан салывердиьин заман эюзцне эаж эюрцнмийежек: чцнкц алты йыл бир эцнделикчинин эцнделиьинин ики катыны сана щизмет етмиштир: ве Аллащын РАБ сени йаптыьын щер шейде мубарек кылажактыр.

19 Сыьырларында ве сцрцлеринде илк доьан щер еркеьи Аллащын РАББЕ мукаддес кылажаксын: сыьырларынын илкдоьаны иле иш эюрмийежексин, ве сцрцлеринин илк доьаныны кырмыйажаксын.

20 Сен ве евин щалкы, Аллащын РАББИН юнцнде, РАББИН сечежеьи йерде ону йылдан йыла йийежексиниз.

21 Ве еьер онда бир курур варса, топал йащут кюрсе, щер щанэи кютц кусур варса, Аллащын РАББЕ ону курбан етмийежексин.

22 Сенин капыларында, мурдар адам ве фащир адам фарсыз оларак, дейир ве жейлан йенилдиьи эиби ону йийежексиниз.

23 Анжак онун каныны йемийежексиниз: ону су эиби йере дюкежексиниз.

Тцм система курулмуш ки, щер йеди йыл шащыс юдцнчлерден куртулажак. Бу кануна баьланмыйан адалетсиздир, ве шащысын юзэцрлиьцнц чалыр, ве кавмда, РАББИН канунунда.

Кюле калмак истеьи, шащисын эцчсцзлцьцнц эюстерир.

Тцм консепса будур ки, кюнцллц такдиме эетирмели, кусурсуз такдимелер РАБ ичиндир. Ващши ве кусурлу щайванлар биринжи доьан деьилдилер ве онлар капынын юнцнде йийиле билерлер. Йани онлары РАББИ такдиме оларак эетирмек олмаз.

Мцлкийет ве шащсы щукуклар беклемден илери эелийор. Щер кес кенди щайатынын акыллы калитесини беклемелидир.

Биз ибрани олмыйанларын беклем йерини эюрдцк Исраилде, буда РАББИН плâ нын бир кысмыдыр. Йабанжылар бизден инама ве РАББИН щцкмцнцн курулмасына юьренийорлар, Мешсийанин незери алтында (Теквин 39:20-23; 40:3,5; 42:16,19; Мат. 12:21. Рифм. 15:12).

Бу факиклер, йетимлере, эцжсцзлере ве йа йабанжыйа, РАББИН эцжцнцн васытасыйла, кютцлцкле олмыйажактыр.

Биз щер щанэи йабанжылары, дуллары, йетимлери сыкыштырмамалыйыз, акс щâ лда РАБ онларын аьламакларын дуйдуьу заман, сыкыштырыжыларын карыларыны дул едежек, ве чожукларыны йетим койажак. (Чык. 22:21-24; 23:9). Биз йабанжыны быктырмыйажаьыз, ве о бизим арамызда йашамалыдыр ве биз онлары весмелийиз кендимиз эиби, чцнкц вектийле бизде Мысырда йабанжы олмушук.

(Левил. 17:8,9). Йабанжылар Исраил кавмына катылмалыдыр ве Мешсийа тарафтан куртулмалыдырлар. Онларын йерлери мцваккатидир, ама онларын йери чалынмамалыдыр: Факат онлар тцм системанын ве кавмын бир кысмы олмалыдыр (Левилилер 22:10,11,15,18). Онларын ексиклиьи бизлерин арасында йасаклык, ама биз онлары севмелийиз кендимиз эиби (Левилилер 18:26. Теснийе 10:17-22). Еьер бир дул кадын вейа чожук, йани бабасыз олан чожук, щер щанэи бир себептен аьларса, ве РАБ ону дуйажактыр. (Чык. 22:23).

Сиз факирден щич бир шей чаты оларак эютцремезсиниз, еьер онун щайатына кютцлцк эетирирсе о заман буну йапмамалысыныз.

Теснийе 24:10-15.

10 Комшуна бир шей юдцнч вердиьин заман онун рещинини алмак ичин евине эирмийежексин.

11 Дышарыда дуражаксын, ве кендисине юдцнч вержиьин адам, рещини сана дышарыйа чыкаражак.

12 Ве ебер о адам дцшкцнсе, онун рещини иле йатмыйажаксыныз.

13 Эцнеш баттыьы заман рещини мутлака кендисине эери вережексин, ве есвабында йатажак, ве сана щайырдуа едежек, ве Аллащын РАББИН юнцнде сенин ичин салâ щ сайылажактыр.

14 Кардешлеринден олсун, йащут мемлекетинде шещирлеринин ичинде олан кенди эариплеринден олсун, дцшкцн ве факир цжретлийи сыкыштырмыйажаксын.

15 Онун цжретини эцнцнде эцнеш батмадан вережексин (чцнкц дцшкцндцр, ве йцреьи ону юзлер), йокса сана каршы РАББЕ ферйат едер, ве сенин ичин суч олур.

Шурада бизе, кюлейе парасыны вермектен ве башкы алтындан сакламаьын йасаклыьындан буйрук бареде анлатылыр. Фаизжинин парайы юдцнч эютцренин евине эирмеси йасактыр. Тцм щарекетлер кануна уйарак олмалыдыр.

Канунун Рущу билдирир ки, факире кайэы эюстермек лâ зымдыр, нейинки ону баскыдан корунмакты. Канунун Рущу билдирир ки, РАБ айбашында ве Себп эцнц тижарет йапмамалы, ве йалныз кенди кардешлерине байрамлар битинже тижарет йапанлары мащкцм едийор. Исраил йаз мащсулунун себетидир.

Амос пейэамберин китабы 8:1-8.

1 РАБ Йещова бана шюйле эюстерди: ве иште бир сепет йаз майвасы.

2 Ве деди: Сен не эюрцйорсун, Амос? Ве бен дедим: Бир сепет йаз мейвасы. Ве РАБ бана деди: Кавмын Исраилин саны эелди; артык бир даща онлара эюз йумыйажаьым.

3 Ве о эцн сарайын тцркцлери олунмалара дюнежек, РАБ Йещова дийор: лешлер чок олажак, щер йерде онлары сессизже дышары атажаклар.

4 Буну динлейин, сизоер ки, йоксулу йутмак истийорсунуз, ве мемлекетин факирленини щелâ л едийорсунуз.

5 Ве дийорсунуз: Не вакит айбашы эележек ки, Защире саталым: Ве не вакит Себт эцнц эечежек ки, сатылыьа буьдай чыккаралым ефайы, кцжцлтелим, ве шекели бцйцтелим, ве щилели теразилер кулланалым да.

6 факирлери эцмцше ве йаксуллары бир себт жареьа сатын алалым, ве буьдайын чцпрцнтцсцнц саталым.

7 РАБ Йакубун ювцндцьц цзерине андетти: Онларын бцтцн ишлерине ебедийен унутмыйажаьым.

8 Бундан ютцзц йер титремийежек ми, ве онда отуран щер адам йаш кетмийажак мы?

Евет, бцтцн йер ырмак эиби йцксележек, Мысырын ирмаьы эиби кабарыб йине инежек.

Шу нюктейи незерден, факирин кайдына калмак, чок бцйцк мащсулийеттир.

Лукадан 6:30-34.

30 Сенден щер истийене вер, ве сенин ешйаны аландан йери истеме.

31 Инсанларын сизе не йапмаларыны истийорсаныз, сиз де онлара юйле йапын.

32 Еьер сизи севенлери севирсиниз, не мцкâ фатыныз олур? Чцнкц эцнащкâ рлар да кендилерини севенлери северлер.

33 Еьер сизе ийилик еденлере ийилик едерсиниз, не мцкâ фатыныз олур? Чцнкц эцнащкâ рлар да юйле йапарлар.

34 Еьер кендилеринден алмаьы цмит еттиьиниз кимселере юдцнч верирсениз, не мцкафатыныз олур? Эынащкâ рлар биле эцнащкâ рлара каршылыьыны алмак цзре юдцнч верилер.

Еьер адамын ищтийаржы варса, щер кес она йардым етмелидир ве кайтарылмасыны истемемели. Ве белеликле юдцнч эютцренлер мутлака эери вермелидилер. Дцшманларынызы севин (Лук. 6:35). Коруйун (Теснийе 23:15-16).

Кимлерки, фаизжы деьиллер, ве малыны бу йолла артырмамышса, ве факири сыкыштырмыйорса, йашыйажактыр (Йез. 18:17. Йощ. 24:2-10, Мез. 22:22,23).

Адалети веренлерин щедийе алмалары, билэейи йолдан чыкарыр ве аделетсизлик олур. (Чык. 23:8. Лев. 19:15. Тес. 16:18-20).

Щер бир адалетсизлик, адалетсизликтен сыкыштырыланы сойуйор. Бу, канун ве Онунжу буйрукта ачыкланыйор (№259).

РАБ, йалныз щаклылык йапанлары деьерлендирир (Мез. 137:8).

РАБ кенди адамларынын чожукларыны, калдыражак ве жанландыражак.

Едалетин тцмц йапылмалыдыр, еввелâ килисенин адалетинде, икинжи кавмын адалетинде (Мат.18:7, 1 Кор. 6:1-8).

Килиседе едалетсизлиьин сону, чалмактыр.

Нереде зеделеме юзенсизже олуйорса, о заман юдцнч калители олмалыдыр. Чалышын ки, о ешйайы олдуьундан даща эцзел едесиниз. Ве белеликле еьер сени сучландырып щцкмедерлерсе, о заман чалышки, кенди истеьинле буну йапасан. (Мат.5:41:27:32; Мр. 15:21).

Чыкыш 21:18-19.

18 Ве еьер адамлар чекиширлер, ве бир адам комшусунун ташла, йащут йумрукла вурурса, вурулан юлмез, факат йатаьа дцшерсе.

19 Калкар ве дышарыда деьнеьи иле эезерсе, о заман она вуран сучсуз олажактыр, анжак кайбеттиьи вакит беделини вережек, ве ону ийиже тедави еттирежектир.

Кефарети юдеме шурада, ики тарафын ищтийатсызлыьындан сайылыр. Щужум етмек ичин юдцнж йок. Амма зарара дцшен тараф зеделендиьи ичин, ве вакит кайбеттиьи ичин мутлака беделини вермелидир. Цчцнжц тарафын зарар алмасыны, мащкемеде ким тарафтан юденилмесини тайин едийорлар. (Чык. 21:22).

Щайванлар тарафтан верилен зарары, ве йа цчцнжц тарафтан верилен зарары бареде. Чыкыш 21-28-33 китабында йазылмыш. Зарар вердиьи ичин мутлака кефаретини юдемелидир, буну мащкеме тайин едийор, ве щатта юлцм жезасыда вериле билер.

Мцлкцйете юфкейлк зарар верилмеси.

Теснийе 23:24-25.

24 Комшунун баьына эирдиьин заман, жанынын истедиьи эиби, дойунжыйа кадар цзцм йийебилерсиниз, факат кабына коймыйажаксын.

25 Комшунун екинине эирдиьин заман елинле башаклары копарабилирсин: факат комшунун екинине орак салмыйажаксын. Щич кимсейе биле, буьдайы кулландыьы заманы, дурдурамазсыныз, щер щанэи кырда олурса олсун, ве еьер о ажлыктан юлцрсе, башкасынын црцнцне зарар йетирмек олмаз.

Билерек зарар вермеьин бир кач котеэориси вар. Есасен билерек зарары кадынлара верилир (Теснийе 22:13), щемде бекар кадынлара верилир. (Теснийе 22-28-29).

Адамы чалмак, сучтур ве онун жезасы, юлцм жезасыдыр (Чык.21:16).

Зорлама, чалма башчылар оламазлар. (Лук. 3:14; Иш. 17:14).

Ана ве бабадан чалмак, кулдурларын щарекетлерине бензер (Мез. 28:24).

Тасырла зарар вермек, вейа мцлкийетин заптедилмеси вейа топлумдан эизли, вейа йаланжылыкла, вейа эизли зербе йетирмек сойэунсулуктур.

Левилилер 6:1-5.

1 Ве РАБ Мусайа сюйлейип деди:

2 Еьер суч едер, ве РАББЕ каршы тежавцз едерсе, ве еманет, йащут рещин, йащут чалынмыш бир шейде комшусуна эадредерсен.

3 Йащут кайболан шейи булуп онда щиле иле давранырса, йащут йалан йере анд едерсе, инсанын йаптыьы бцтцн бу шейлерден биринде суч едерсе.

4 О заман еьер суч етти исе ве кабащатли исе, чалдыьы, йащут эаддарлыкла елде еттиьи, йащут кендине еманет едилен, йащут кайболуп кендисинин булдуьу шейи,

5 Йащут щаккында, йалан йере анд еттиьи шейи эери вережек, ону тамами иле эери вережек, ве цзерине беште бирини катажактыр, о киминсе, эцнащы билиндиьи эцнде она вережектир.

Чалма сорусу, йани топлумдан чалма инамын сорусуна аиттир. Канунда бу тцрлц чалмайа каршы бир кач йюн вар. Тцм сайылан олайларда, мцлк эери верилмелидир сащибине ве цстцнде йцзде беш, щиссесини юдемелидир. Бу эиби юдцнж, папазлара такдиме верилмесине аит деьил.

Кануну бозмак, аффедиле билер. Ве бундан йана канунун есас иши кефаретини юдемек адландырылыр.

Лукадан 17:4.

4 Еьер сана каршы эцнде йеди кере суч ишлер, ве йеди кере: Тювбе едерим, дийерек, сана дюнерсе, она баьышлыйажаксын. Бу дикатсизлик йцзцнден, сучлар бареде Левилилерде 4 ве 5-жи бабларда вар.

Курбан верменин максади, юдцнчдцр ве эюрцнен пишман олмактыр. Иса, сучлара эюре кефаретини юдемыш, ама онлар щайванларын кайынла тамамен баьышланмаз. Сон эцнлерде система курулажактыр, ве та курбанлар йапылажак, ве жезалар верилежек. (Сайылар 15:28). Бу не заман йапылырса, о заман баьышланажак. Кимлери ки фазла баьышлыйорлар: чок севийорлар, ама кими аз баьышлыйорларса; бемек аз севийорлар, ве РАББИН оьлу даьышламаьын щцкмцдцр. (Лук. 7:47-48). Киме суч верилипсе пек мутлудур, она суч баьлыдыр. Пек мутлу инсан одур ки, киме РАБ сучландырмыр (Мез. 32;1-2. Ром. 4:7-8, Кол. 2:13).

Инамын дуасы саьалтажак, ве РАБ ону калдыражак, ве о сучларыны анладыьы заман, ону аффедежеклер. (Йак. 5:15). Ве щасталык сучтан фаркланыйор. Ве бундан йана тцм сучлар, РАББИН адына эюре Иса пейэамберде аффедилийор (11.2:12).

Ве кимлер ки сучлары аффетмийорса, еьер шащыс пишман олупса, о заман аффетмийен кендиси чалйор, чцнкц о пишман оланы баьышламыйор.

РАББЕ дуанын бир щиссеси:

Бизим юнцмцздеки сучуну, ьиз аффеттиьимиз эиби, Баба бизиде аффедийор.

Баьышлама мущаккак шарттыр, ве бу шарты йапмамак, юлдцрмек вейа чалмак демектир бир арада, йани алтынжы ве йединжи буйруьун йапмамасыдыр. Бу шей доьру оланы РАББИН кыраллыьына эирмейе коймыйор.

Киминсе каршысыны чалмак, бир кач сучлар аркасыйжа ташыйор. Амибелещ жезаланмалыйдыр, щатта о сарайла бирликте йатаьа эирмеседе, садеже ону эютцрмцш, чцнкц Ибращим демиш ки, о онун кардешидир. Бу эержек олсада, о башка эерчеклиьи ачыкламады, ве бу Амибелеьи ве онун щалкыны тещлцке алтына коймушту. (Чцк. 20:3-7).

Йани йединжи буйрук чок анламлыйды ве щатта йаданжылар да ону кабул етмишлер. Ибращимин сучларына бакмадан, о пейэамбер иди, ве РАБ онун дуаларыны дуймуш. РАЮ ону сечмиш ве айырмыш, ве онунла конушмуш, онун сучларына юнем вермеден. Ве Ибращим тастик олунмуштур, ве йалныз РАБ тарафтан, мерщеметле. (Чыкыш 20:3-7, 14-18).

О сонра Абимелеьи тешеккцр етти, чцнкц о Ибращимин кафдына калыйорду. РАБ инам йолуйла тцм щалклары коруйажак, (Чцк. 2:4) РАБ Бизе кулланым ве она баьланмак имкâ ны йаратмыш (2 кор. 5:18).

Биз эюрцйоруз ки, щер бир юьурлук, щырсызлык, булма васытасыйла, эизлеме васытасыйла, ве йцзде беш щиссесини юдемекле, кефаретини юдемекле, ве щемде курбан вермекле РАББЕ верилен такдимелерненЮ аффедилир. (Левилилер 6:1-5 йукарыда). Еьер чалына ешйа, йоколурса, сатылырса, о заман онун йерине бир аз фазла сучландырылыр.

Еьер боьа, сучлу биринин йерине бешини верирсе; ве еьер бир койун йерине дюрдцнц верирсе сучлары аффедилир. Чалынмыш мал онун елиндейдирсе, о заман о ики дефа фазла юдцйежек кефаретини. Еьер щырсызы тутупларса, еьер о йай акшамында, киминсе евине эирмек истийорса, ве сащиби ону йащаларса, ону юлдцре билер, ве ону о заман щцкм етмезлер, юлдцрдцьц ичин.

Ве еьер сащип, ону эцн чыктыктан сонра юлдцрцрсе, о заман о кефаретини юдемелидир.

Щырсыз щер шейи эери вермелидир, екс щалде о, кеди щырсызлыьы йцзцнден жеза чекмек. Атешле зарар в